Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και πολιτικές ασφαλείας: η συγκρότηση ευρωπαϊκής υπηρεσίας πληροφοριών

Αντικείμενο της ανά χείρας διπλωματικής είναι η διερεύνηση της πιθανότητας συγκρότησης μιας ενιαίας ευρωπαϊκής υπηρεσίας πληροφοριών εντός του επιπέδου των ευρωπαϊκών οργάνων. Η διπλωματική εργασία διακρίνεται σε δύο μέρη ,το πρώτο αποτελεί το θεωρητικό της πλαίσιο που μελετά το διεθνές σύστημα και τα συστατικά στοιχεία από τα οποία αποτελούνται οι υπηρεσίες πληροφοριών, ενώ το δεύτερο αφορά στην μελέτη της δυνατότητας ύπαρξης μιας ευρωπαϊκής υπηρεσίας πληροφοριών στα διακριτά επίπεδα ανάλυσης στα οποία μπορεί να μελετηθεί η ΕΕ, ήτοι το διακρατικό, το περιφερειακό και το επίπεδο των ευρωπαϊκών οργάνων. Στο πλαίσιο του ερευνητικού εγχειρήματος μελετήθηκαν οι παράγοντες διεθνούς περιβάλλοντος που συνιστούν τις απειλές στην αντιμετώπιση των οποίων μια τέτοια υπηρεσία θα μπορούσε να συμβάλλει. Αλλά και οι δυσκολίες που ιστορικά ανακύπτουν σε σχέση με την δομή της Ευρωπαϊκή Ένωσης και που αποθαρρύνουν την επίτευξη ενός τέτοιου εγχειρήματος. Η μελέτη προχώρησε επίσης σε συγκριτική ανάλυση της κρατικής κοινότητας πληροφοριών με την αντίστοιχη ευρωπαϊκή (Europol,SATCEN,INTCEN,EUMS κλπ), με στόχο την ανάδειξη των κενών (έλλειψη τεχνολογικών υποδομών, στελέχωση ανθρώπινου δυναμικού, απουσία συλλογής πρωτογενών δεδομένων στο τακτικό επίπεδο κλπ) που πρέπει να καλυφθούν ώστε να καταστεί εφικτή η συγκρότηση μιας ευρωπαϊκής υπηρεσίας πληροφοριών. Το εμπειρικό μέρος της εργασίας εξέτασε διάφορες προτάσεις για την δημιουργία της ευρωπαϊκής υπηρεσίας πληροφοριών σε τρία επίπεδα ανάλυσης (διακρατικό ,περιφερειακό ,ευρωπαϊκών οργάνων) με στόχο να αναδείξει τόσο τις δυσκολίες που αναφύονται σε καθένα από αυτά αλλά και τις όποιες δυνατότητες μπορούν να προκύψουν προς επίτευξη του εν λόγω εγχειρήματος. Η επιστημονική διερεύνηση του αντικειμένου της διπλωματικής εργασίας βασίστηκε εξ ολοκλήρου στην βιβλιογραφική προσέγγιση, με χρήση πηγών από επίσημα κείμενα της ΕΕ και επιστημονικής βιβλιογραφίας μέσα από την χρήση βιβλίων και κυρίως επιστημονικών άρθρων, και κατέληξε σε τρία βασικά συμπεράσματα. Πρώτον, υπό το βάρος του διλήμματος ασφαλείας τα κράτη δεν θέλουν να απεμπολήσουν την κρατική τους κυριαρχία (hard power), επομένως δεν θέλουν να επιτρέψουν την δημιουργία μιας ευρωπαϊκής υπηρεσίας πληροφοριών που θα μπορούσε να αποδυναμώσει τις αντίστοιχες κρατικές, ιδίως όσο η ΕΕ δεν προχωρά η ίδια σε πρωτοβουλίες για αναβάθμιση της δικής της ισχύς εντός της παραδοσιακής ευρωατλαντικής συμμαχίας. Δεύτερον, η απουσία της ΕΕ από την συλλογή πρωτογενών δεδομένων και πληροφοριών στο πεδίο, και ο ταυτόχρονος περιορισμός των ευρωπαϊκών υπηρεσιών σε επιτελικό ρόλο επεξεργασίας δευτερογενών πληροφοριών και αναφορών, δυσχεραίνει την ανάπτυξη αυτοτελούς υπηρεσίας με επιχειρησιακές δυνατότητες, τόσο πρακτικά όσο και σε επίπεδο σχηματισμού ευρωπαϊκής κουλτούρας συνεργασίας. Τρίτον, με βάση την διερεύνηση των διαφόρων επιπέδων ανάλυσης η δυνατότητα συγκρότησης ευρωπαϊκής υπηρεσίας πληροφοριών προτείνεται από ερευνητές δυνητικά να λάβει την μορφή είτε της αυτοτελούς ευρωπαϊκής υπηρεσίας, ως ενιαία κεφαλή επί ευρωπαϊκών υπηρεσιών ή ως προέκταση αρμοδιοτήτων μιας ήδη υπάρχουσας υπηρεσίας, είτε εκείνη της κλαδικής υπόστασης ως τμήματος μιας επιμέρους ομαδοποίησης ευρωπαϊκών μελών ή ως τμήματος ενός ευρωπαϊκού οργανισμού με επιχειρησιακή παρουσία (π.χ. ευρωπαϊκοί σχηματισμοί μάχης). Περαιτέρω μελλοντική έρευνα μπορεί να προσανατολιστεί στην διερεύνηση δύο σημείων προς επιστημονική ανάπτυξη. Αφενός, η διερεύνηση της πιθανότητας μελλοντικής συγκρότησης μιας Ακαδημίας εκπαίδευσης προσωπικού για στελέχωση ευρωπαϊκών υπηρεσιών. Αφετέρου, η διερεύνηση της πιθανότητας μελλοντικής συγκρότησης ενός κλάδου πληροφοριών και αντικατασκοπείας ως τμήμα του ευρωστρατού.