Η περίοδος της οικονομικής κρίσης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση: επιπτώσεις και συμπεράσματα

Η διεθνής χρηματοπιστωτική κρίση και οι δημοσιονομικές ανισορροπίες οδήγησαν στην παρατεταμένη ύφεση της ελληνικής οικονομίας με άμεση απόρροια την επιρροή της κρίσης στο σύγχρονο οικογενειακό περιβάλλον. Κύριο χαρακτηριστικό αποτελεί η μείωση των μισθών, η οποία σε συνάρτηση με την όλο και αυξανόμενη ανεργία των μελών της οικογένειας οδήγησε στην πτώση του βιοτικού επιπέδου, την ανασφάλεια και την αβεβαιότητα για το μέλλον. Μία από τις ομάδες του πληθυσμού που επηρεάστηκε σε πολύ μεγάλο βαθμό από τη διερχόμενη κρίση είναι οι σημερινοί φοιτητές, οι οποίοι αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις της τόσο στο βιοτικό τους επίπεδο όσο και την ακαδημαϊκή τους καθημερινότητα. Κατά συνέπεια οι φοιτητές, στη συντριπτική τους πλειοψηφία, αισθάνονται αβεβαιότητα για την επαγγελματική τους αποκατάσταση, με αποτέλεσμα οι περισσότεροι να επιδιώκουν την έγκαιρη ολοκλήρωση των σπουδών τους, ώστε να απορροφηθούν όσο το δυνατόν γρηγορότερα στην αγορά εργασίας. Στον αντίποδα ένα σημαντικό ποσοστό φοιτητών έχει παρατείνει τις σπουδές του λόγω αναγκαστικής, για βιοποριστικούς λόγους, εργασίας με άμεσο επακόλουθο την ασυνέπεια στις ακαδημαϊκές δραστηριότητες. Παράλληλα, δεδομένης της απορρύθμισης του σύγχρονου εργασιακού περιβάλλοντος, το οποίο χαρακτηρίζεται από αύξηση της ανεργίας, ένα μεγάλο ποσοστό φοιτητών θα επιθυμούσε να επαναπροσδιορίσει το γνωστικό αντικείμενο των σπουδών του προκειμένου να καταστεί πιο ανταγωνιστικό στην αγορά εργασίας. Σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής αποτελεί η διερεύνηση των επιπτώσεων της κοινωνικοοικονομικής κρίσης στην ακαδημαϊκή καθημερινότητα των προπτυχιακών φοιτητών των κεντρικών και περιφερειακών Πανεπιστημίων της χώρας. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε με δειγματοληψία και υλοποιήθηκε με έντυπα ερωτηματολόγια. Η τριτοβάθμια εκπαίδευση καλείται να αντιμετωπίσει μια σειρά από σημαντικές προκλήσεις, καθώς η διαρκής μείωση της χρηματοδότησης των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων προκαλεί αναπόφευκτα αλυσιδωτά προβλήματα στην ορθή λειτουργία των πανεπιστημίων. Τα αποτελέσματα που προέκυψαν από την παρούσα έρευνα αποσκοπούν στη διαμόρφωση της εικόνας της σύγχρονης ακαδημαϊκής καθημερινότητας των προπτυχιακών φοιτητών και καταδεικνύουν το μέγεθος της επίδρασης της οικονομικής κρίσης στους προπτυχιακούς φοιτητές αναφορικά με τις αλλαγές στις συνθήκες διαβίωσης, τη φοιτητική μέριμνα, καθώς και τα εμπόδια ομαλής φοίτησης με τα οποία καθημερινά έρχονται αντιμέτωποι. Ως εκ τούτου κρίνεται επιτακτική ανάγκη η εξέταση προτάσεων για καλύτερη αξιοποίηση της υφιστάμενης χρηματοδότησης, ώστε η Ανώτατη Εκπαίδευση να συμβάλλει αποτελεσματικά στην αναπτυξιακή διαδικασία της χώρας.