Το προσφυγικό ζήτημα: δρώντες και δημόσιες πολιτικές
Κοντολάτου, Άννα-Μαρία Γ.
2017
Στην παρούσα έρευνα, ως βασική προβληματική τίθεται η επικοινωνιακή και πολιτική διάσταση του προσφυγικού ζητήματος. Το θέμα του εμφυλίου πολέμου στη Συρία αποτελεί ένα μείζον ανθρωπιστικό ζήτημα, που τα τελευταία χρόνια επηρεάζει άμεσα ή έμμεσα όλες τις ανεπτυγμένες χώρες του πλανήτη. Η προσφυγική κρίση αποτέλεσε τομή τόσο για τον ελληνικό, όσο και για τον ευρωπαϊκό δημόσιο χώρο, αφού αποτελεί ζήτημα στο οποίο εμπλέκονται πολλαπλοί δρώντες και άπτεται σε διάφορους τομείς της σύγχρονης δημόσιας σφαίρας, όπως η οικονομία, η εξωτερική πολιτική των κρατών μελών της Ε.Ε, τα ΜΜΕ. Η μελέτη μας λοιπόν, επικεντρώνεται στο να εξετάσουμε το εν λόγω ζήτημα ως φαινόμενο δράσης, θέτοντας ως σημεία αναφοράς τις δημόσιες πολιτικές και τις συλλογικότητες δράσης. Οι συνθήκες υποδοχής, οι δημόσιες πολιτικές για την αντιμετώπιση των μεγάλων εισροών προσφύγων, αλλά κυρίως οι δράσεις αλληλεγγύης και οι συλλογικότητες στα ελληνικά νησιά αποτελούν τα σημεία, στα οποία επικεντρώνουμε την προσοχή μας. Από την άλλη πλευρά, τα ΜΜΕ και ιδιαίτερα τα social media, θα μας απασχολήσουν αφού χρησιμοποιούνται ως εργαλεία επικοινωνιακής δράσης από τους δρώντες με στόχο την ανάδυση των διακυβευμάτων τους στη θεματική ατζέντα του δημοσίου χώρου, αλλά και τη νομιμοποίηση του κοινωνικού προβλήματος και λειτουργούν ως μοχλός πίεσης προς τον κρατικό μηχανισμό. Αναλυτικότερα, η επιστημολογική οπτική μας εξετάζει πως η πολιτική και επικοινωνιακή άσκηση της δράσης παρεισφρέει στη δημόσια συζήτηση για το προσφυγικό, ξεκινώντας είτε από το ίδιο το άτομο, είτε μέσα από τις συλλογικότητες που δημιουργούνται, είτε μέσω του μιντιακού λόγου(παραδοσιακά και νέα μέσα) και εν τέλει κατά πόσον κατορθώνει να φτάσει στον εκάστοτε αποδέκτη, είτε πρόκειται για την κοινή γνώμη, είτε για τον κρατικό μηχανισμό, ασκώντας πιέσεις για την επίλυση του ζητήματος. Σε συσχετισμό με τα ανωτέρω και αναφορικά με τα πορίσματα της έρευνας μας, οι ποικίλες ομάδες δράσης ως μοχλός πίεσης για τον κρατικό μηχανισμό, έχουν κατορθώσει να συνεισφέρουν σημαντικά στο πρόβλημα της προσφυγικής κρίσης και να το αναδύσουν στη θεματική διάταξη του δημοσίου χώρου, πετυχαίνοντας την αναγνώριση της σημασίας και της επιτακτικής ανάγκης αντιμετώπισης του και σταδιακά στην αποδοχή από ορισμένους ιθύνοντες ή θεσμούς, της εγγραφής του στις θεσμικές ατζέντες των κυβερνητικών αρχών. Ο εθελοντισμός, όπως προέκυψε από την ανάλυση των πληροφοριών και των κειμένων των websites των ΜΚΟ, ως βασικό χαρακτηριστικό των δρώντων έχει αναδειχτεί ως αξία μέσα στα πλαίσια του δημοσίου χώρου μέσω των ομάδων δράσης. Οι κάτοικοι της Λέσβου και των ελληνικών νησιών παρουσιάστηκαν από τα ΜΜΕ ως παράδειγμα ανθρωπιάς διεθνώς. Επιπροσθέτως, τα ΜΜΕ και ιδιαίτερα τα social media, λειτούργησαν ως εργαλεία προβολής για τους δρώντες οι οποίοι με βήμα το διαδίκτυο, κοινοποίησαν δημόσια την άποψη τους επί του προσφυγικού ζητήματος με στόχο την κινητοποίηση και ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης. Η ίδια η κοινή γνώμη λοιπόν συμμετέχει στην πληροφοριακή διαδικασία με αρωγό τα νέα Μέσα, αναδιαμορφώνοντας τη δημόσια συζήτηση σχετικά με την προσφυγική κρίση. Τέλος, οι δημόσιες πολιτικές, οι οποίες διαδραματίζουν κυρίαρχο ρόλο στη διαμόρφωση του προσφυγικού, κρίνεται απαραίτητη από την Ευρώπη, η υιοθέτηση μιας ανθρωποκεντρικής πολιτικής, απαλλαγμένης από την ξενοφοβία, το ρατσισμό, και τις λογικές ασφαλείας και ελέγχου, που θέτει στο επίκεντρο τις συνθήκες διαβίωσης των προσφύγων, την προστασία των δικαιωμάτων τους, την ομαλή ενσωμάτωση τους στην κοινωνία. Επί του συνόλου της έρευνας μας, κατανοήσαμε την πολύπλευρη διάσταση της προσφυγικής κρίσης και κυρίως πως η επικοινωνιακή και πολιτική άσκηση της δράσης παρεισφρέει στη δημόσια συζήτηση επί του προσφυγικού, ως αναπόσπαστο μέρος του σύγχρονου δημοσίου χώρου και του πολιτικού πεδίου που τίθενται συνεχώς υπό αναθεώρηση, ως χώροι διαβουλεύσεων και διαντιδράσεων ανάμεσα στους ιθύνοντες και την κοινωνία των πολιτών. Παρόλα αυτά, η διαχείριση του προσφυγικού ζητήματος, θα είναι το ευρωπαϊκό ζήτημα των ετών που έρχονται. Συνεπώς, η προοδευτική πολιτική στις μέρες μας, οφείλει να σχοινοβατεί στις διαρκώς μεταβαλλόμενες συνθήκες, υπό τις οποίες εκδηλώνεται η διαμόρφωση της σύγχρονης κοινωνίας. Στην παρούσα έρευνα, ως βασική προβληματική τίθεται η επικοινωνιακή και πολιτική διάσταση του προσφυγικού ζητήματος. Το θέμα του εμφυλίου πολέμου στη Συρία αποτελεί ένα μείζον ανθρωπιστικό ζήτημα, που τα τελευταία χρόνια επηρεάζει άμεσα ή έμμεσα όλες τις ανεπτυγμένες χώρες του πλανήτη. Η προσφυγική κρίση αποτέλεσε τομή τόσο για τον ελληνικό, όσο και για τον ευρωπαϊκό δημόσιο χώρο, αφού αποτελεί ζήτημα στο οποίο εμπλέκονται πολλαπλοί δρώντες και άπτεται σε διάφορους τομείς της σύγχρονης δημόσιας σφαίρας, όπως η οικονομία, η εξωτερική πολιτική των κρατών μελών της Ε.Ε, τα ΜΜΕ. Η μελέτη μας λοιπόν, επικεντρώνεται στο να εξετάσουμε το εν λόγω ζήτημα ως φαινόμενο δράσης, θέτοντας ως σημεία αναφοράς τις δημόσιες πολιτικές και τις συλλογικότητες δράσης. Οι συνθήκες υποδοχής, οι δημόσιες πολιτικές για την αντιμετώπιση των μεγάλων εισροών προσφύγων, αλλά κυρίως οι δράσεις αλληλεγγύης και οι συλλογικότητες στα ελληνικά νησιά αποτελούν τα σημεία, στα οποία επικεντρώνουμε την προσοχή μας. Από την άλλη πλευρά, τα ΜΜΕ και ιδιαίτερα τα social media, θα μας απασχολήσουν αφού χρησιμοποιούνται ως εργαλεία επικοινωνιακής δράσης από τους δρώντες με στόχο την ανάδυση των διακυβευμάτων τους στη θεματική ατζέντα του δημοσίου χώρου, αλλά και τη νομιμοποίηση του κοινωνικού προβλήματος και λειτουργούν ως μοχλός πίεσης προς τον κρατικό μηχανισμό. Αναλυτικότερα, η επιστημολογική οπτική μας εξετάζει πως η πολιτική και επικοινωνιακή άσκηση της δράσης παρεισφρέει στη δημόσια συζήτηση για το προσφυγικό, ξεκινώντας είτε από το ίδιο το άτομο, είτε μέσα από τις συλλογικότητες που δημιουργούνται, είτε μέσω του μιντιακού λόγου(παραδοσιακά και νέα μέσα) και εν τέλει κατά πόσον κατορθώνει να φτάσει στον εκάστοτε αποδέκτη, είτε πρόκειται για την κοινή γνώμη, είτε για τον κρατικό μηχανισμό, ασκώντας πιέσεις για την επίλυση του ζητήματος. Σε συσχετισμό με τα ανωτέρω και αναφορικά με τα πορίσματα της έρευνας μας, οι ποικίλες ομάδες δράσης ως μοχλός πίεσης για τον κρατικό μηχανισμό, έχουν κατορθώσει να συνεισφέρουν σημαντικά στο πρόβλημα της προσφυγικής κρίσης και να το αναδύσουν στη θεματική διάταξη του δημοσίου χώρου, πετυχαίνοντας την αναγνώριση της σημασίας και της επιτακτικής ανάγκης αντιμετώπισης του και σταδιακά στην αποδοχή από ορισμένους ιθύνοντες ή θεσμούς, της εγγραφής του στις θεσμικές ατζέντες των κυβερνητικών αρχών. Ο εθελοντισμός, όπως προέκυψε από την ανάλυση των πληροφοριών και των κειμένων των websites των ΜΚΟ, ως βασικό χαρακτηριστικό των δρώντων έχει αναδειχτεί ως αξία μέσα στα πλαίσια του δημοσίου χώρου μέσω των ομάδων δράσης. Οι κάτοικοι της Λέσβου και των ελληνικών νησιών παρουσιάστηκαν από τα ΜΜΕ ως παράδειγμα ανθρωπιάς διεθνώς. Επιπροσθέτως, τα ΜΜΕ και ιδιαίτερα τα social media, λειτούργησαν ως εργαλεία προβολής για τους δρώντες οι οποίοι με βήμα το διαδίκτυο, κοινοποίησαν δημόσια την άποψη τους επί του προσφυγικού ζητήματος με στόχο την κινητοποίηση και ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης. Η ίδια η κοινή γνώμη λοιπόν συμμετέχει στην πληροφοριακή διαδικασία με αρωγό τα νέα Μέσα, αναδιαμορφώνοντας τη δημόσια συζήτηση σχετικά με την προσφυγική κρίση. Τέλος, οι δημόσιες πολιτικές, οι οποίες διαδραματίζουν κυρίαρχο ρόλο στη διαμόρφωση του προσφυγικού, κρίνεται απαραίτητη από την Ευρώπη, η υιοθέτηση μιας ανθρωποκεντρικής πολιτικής, απαλλαγμένης από την ξενοφοβία, το ρατσισμό, και τις λογικές ασφαλείας και ελέγχου, που θέτει στο επίκεντρο τις συνθήκες διαβίωσης των προσφύγων, την προστασία των δικαιωμάτων τους, την ομαλή ενσωμάτωση τους στην κοινωνία. Επί του συνόλου της έρευνας μας, κατανοήσαμε την πολύπλευρη διάσταση της προσφυγικής κρίσης και κυρίως πως η επικοινωνιακή και πολιτική άσκηση της δράσης παρεισφρέει στη δημόσια συζήτηση επί του προσφυγικού, ως αναπόσπαστο μέρος του σύγχρονου δημοσίου χώρου και του πολιτικού πεδίου που τίθενται συνεχώς υπό αναθεώρηση, ως χώροι διαβουλεύσεων και διαντιδράσεων ανάμεσα στους ιθύνοντες και την κοινωνία των πολιτών. Παρόλα αυτά, η διαχείριση του προσφυγικού ζητήματος, θα είναι το ευρωπαϊκό ζήτημα των ετών που έρχονται. Συνεπώς, η προοδευτική πολιτική στις μέρες μας, οφείλει να σχοινοβατεί στις διαρκώς μεταβαλλόμενες συνθήκες, υπό τις οποίες εκδηλώνεται η διαμόρφωση της σύγχρονης κοινωνίας. Στην παρούσα έρευνα, ως βασική προβληματική τίθεται η επικοινωνιακή και πολιτική διάσταση του προσφυγικού ζητήματος. Το θέμα του εμφυλίου πολέμου στη Συρία αποτελεί ένα μείζον ανθρωπιστικό ζήτημα, που τα τελευταία χρόνια επηρεάζει άμεσα ή έμμεσα όλες τις ανεπτυγμένες χώρες του πλανήτη. Η προσφυγική κρίση αποτέλεσε τομή τόσο για τον ελληνικό, όσο και για τον ευρωπαϊκό δημόσιο χώρο, αφού αποτελεί ζήτημα στο οποίο εμπλέκονται πολλαπλοί δρώντες και άπτεται σε διάφορους τομείς της σύγχρονης δημόσιας σφαίρας, όπως η οικονομία, η εξωτερική πολιτική των κρατών μελών της Ε.Ε, τα ΜΜΕ. Η μελέτη μας λοιπόν, επικεντρώνεται στο να εξετάσουμε το εν λόγω ζήτημα ως φαινόμενο δράσης, θέτοντας ως σημεία αναφοράς τις δημόσιες πολιτικές και τις συλλογικότητες δράσης. Οι συνθήκες υποδοχής, οι δημόσιες πολιτικές για την αντιμετώπιση των μεγάλων εισροών προσφύγων, αλλά κυρίως οι δράσεις αλληλεγγύης και οι συλλογικότητες στα ελληνικά νησιά αποτελούν τα σημεία, στα οποία επικεντρώνουμε την προσοχή μας. Από την άλλη πλευρά, τα ΜΜΕ και ιδιαίτερα τα social media, θα μας απασχολήσουν αφού χρησιμοποιούνται ως εργαλεία επικοινωνιακής δράσης από τους δρώντες με στόχο την ανάδυση των διακυβευμάτων τους στη θεματική ατζέντα του δημοσίου χώρου, αλλά και τη νομιμοποίηση του κοινωνικού προβλήματος και λειτουργούν ως μοχλός πίεσης προς τον κρατικό μηχανισμό. Αναλυτικότερα, η επιστημολογική οπτική μας εξετάζει πως η πολιτική και επικοινωνιακή άσκηση της δράσης παρεισφρέει στη δημόσια συζήτηση για το προσφυγικό, ξεκινώντας είτε από το ίδιο το άτομο, είτε μέσα από τις συλλογικότητες που δημιουργούνται, είτε μέσω του μιντιακού λόγου(παραδοσιακά και νέα μέσα) και εν τέλει κατά πόσον κατορθώνει να φτάσει στον εκάστοτε αποδέκτη, είτε πρόκειται για την κοινή γνώμη, είτε για τον κρατικό μηχανισμό, ασκώντας πιέσεις για την επίλυση του ζητήματος. Σε συσχετισμό με τα ανωτέρω και αναφορικά με τα πορίσματα της έρευνας μας, οι ποικίλες ομάδες δράσης ως μοχλός πίεσης για τον κρατικό μηχανισμό, έχουν κατορθώσει να συνεισφέρουν σημαντικά στο πρόβλημα της προσφυγικής κρίσης και να το αναδύσουν στη θεματική διάταξη του δημοσίου χώρου, πετυχαίνοντας την αναγνώριση της σημασίας και της επιτακτικής ανάγκης αντιμετώπισης του και σταδιακά στην αποδοχή από ορισμένους ιθύνοντες ή θεσμούς, της εγγραφής του στις θεσμικές ατζέντες των κυβερνητικών αρχών. Ο εθελοντισμός, όπως προέκυψε από την ανάλυση των πληροφοριών και των κειμένων των websites των ΜΚΟ, ως βασικό χαρακτηριστικό των δρώντων έχει αναδειχτεί ως αξία μέσα στα πλαίσια του δημοσίου χώρου μέσω των ομάδων δράσης. Οι κάτοικοι της Λέσβου και των ελληνικών νησιών παρουσιάστηκαν από τα ΜΜΕ ως παράδειγμα ανθρωπιάς διεθνώς. Επιπροσθέτως, τα ΜΜΕ και ιδιαίτερα τα social media, λειτούργησαν ως εργαλεία προβολής για τους δρώντες οι οποίοι με βήμα το διαδίκτυο, κοινοποίησαν δημόσια την άποψη τους επί του προσφυγικού ζητήματος με στόχο την κινητοποίηση και ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης. Η ίδια η κοινή γνώμη λοιπόν συμμετέχει στην πληροφοριακή διαδικασία με αρωγό τα νέα Μέσα, αναδιαμορφώνοντας τη δημόσια συζήτηση σχετικά με την προσφυγική κρίση. Τέλος, οι δημόσιες πολιτικές, οι οποίες διαδραματίζουν κυρίαρχο ρόλο στη διαμόρφωση του προσφυγικού, κρίνεται απαραίτητη από την Ευρώπη, η υιοθέτηση μιας ανθρωποκεντρικής πολιτικής, απαλλαγμένης από την ξενοφοβία, το ρατσισμό, και τις λογικές ασφαλείας και ελέγχου, που θέτει στο επίκεντρο τις συνθήκες διαβίωσης των προσφύγων, την προστασία των δικαιωμάτων τους, την ομαλή ενσωμάτωση τους στην κοινωνία. Επί του συνόλου της έρευνας μας, κατανοήσαμε την πολύπλευρη διάσταση της προσφυγικής κρίσης και κυρίως πως η επικοινωνιακή και πολιτική άσκηση της δράσης παρεισφρέει στη δημόσια συζήτηση επί του προσφυγικού, ως αναπόσπαστο μέρος του σύγχρονου δημοσίου χώρου και του πολιτικού πεδίου που τίθενται συνεχώς υπό αναθεώρηση, ως χώροι διαβουλεύσεων και διαντιδράσεων ανάμεσα στους ιθύνοντες και την κοινωνία των πολιτών. Παρόλα αυτά, η διαχείριση του προσφυγικού ζητήματος, θα είναι το ευρωπαϊκό ζήτημα των ετών που έρχονται. Συνεπώς, η προοδευτική πολιτική στις μέρες μας, οφείλει να σχοινοβατεί στις διαρκώς μεταβαλλόμενες συνθήκες, υπό τις οποίες εκδηλώνεται η διαμόρφωση της σύγχρονης κοινωνίας.
Download PDF
View in repository
Browse all collections