Η προσφυγική κρίση ως ευκαιρία για την ελληνική άκρα δεξιά: μια καταγραφή της ρατσιστικής βίας εις βάρος προσφύγων στην Ελλάδα (2015-2017)

Οι πράξεις βίας με αιχμή την προσφυγική κρίση βρίσκονται στο επίκεντρο της συγκεκριμένης έρευνας. Η προσέγγιση του εν λόγω φαινομένου απαιτεί τη μελέτη των αντιλήψεων για τη ξενοφοβία, καθώς και των θεωριών για τη λαϊκιστική-ριζοσπαστική και άκρα δεξιά. Η καταγραφή και η κωδικοποίηση των δεδομένων κατέδειξε τις διαφορετικές μορφές βίας, του διάφορους τύπους δραστών, αλλά και τους στόχους των επιθέσεων. Από τα ευρήματα προκύπτει ότι οι επιθέσεις έλαβαν χώρα σε ένα σημαντικό τμήμα της ελληνικής επικράτειας, ενώ υπερίσχυσαν σε περιοχές με αυξημένη συγκέντρωση προσφύγων. Οι μορφές βίας διακρίνονται από πιο ήπιες σε περισσότερο σκληρές καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα ενεργειών και βρίσκονται σε αλληλεξάρτηση με τον τύπο του δράστη. Διαπιστώνουμε ότι η παρουσία της Χρυσής Αυγής (ΧΑ), όπως και άλλων ακροδεξιών οργανώσεων, είναι συνυφασμένη με την άσκηση άμεσης και σκληρής βίας. Επιπροσθέτως, οι στόχοι των επιθέσεων ήταν κατά κύριο λόγο πρόσωπα και συγκεκριμένα οι πρόσφυγες. Παρ’ όλα αυτά έχουν καταγραφεί επιθέσεις εναντίον υλικών στόχων, αλλά και Ελλήνων πολιτών. Καταληκτικά, η αντιπροσφυγική κινητοποίηση και οι αντίστοιχες πράξεις βίας φαίνεται να συνδέονται τόσο με τη δυναμική και το οργανωτικό υπόβαθρο των τοπικών οργανώσεων της ΧΑ όσο και με την αυθόρμητη εμπλοκή πολιτών -ενδεχομένως εξαιτίας της πολιτικής επιρροής της οργάνωσης-. Περιβάλλοντα όπως οι πύλες εισόδου του προσφυγικού πληθυσμού ευνοούν την πολυεπίπεδη εμφάνιση του φαινομένου.