Ενεργειακή μετάβαση των νησιών στην ΕΕ και την Ελλάδα: όραμα και πραγματικότητα

Η μετάβαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις καθαρές μηδενικές εκπομπές άνθρακα έως το 2050 είναι μια μεγάλη πρόκληση, αλλά και μια τεράστια ευκαιρία για τον εκσυγχρονισμό της οικονομίας της ηπείρου και την προώθηση της ανάπτυξης, της απασχόλησης και της τεχνολογικής προόδου. Μέσα σε αυτή την διατριβή μελετάμε και αποδεικνύουμε ότι η ενεργειακή μετάβαση αποτέλεσε αρχικά μια οραματική πρωτοβουλία της εμβληματικής Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας αλλά με την πάροδο του χρόνου μέσω των πολιτικών και μέτρων που υιοθετήθηκαν καθώς και των ιδιαίτερων συνθηκών που επικρατούν στον νησιωτικό χώρο , το όραμα αυτό μετουσιώνεται σε πραγματικότητα. Αναδεικνύοντας τα νησιά ως ζωντανά εργαστήρια παραγωγής γνώσης και υιοθέτησης καινοτόμων πρωτοβουλιών πάνω σε διάφορους τομείς όπως στην κυκλική οικονομία, στον ψηφιακό μετασχηματισμό, στην ενέργεια και στις μεταφορές η πορεία προς την ενεργειακή αυτονομία έχει ήδη ξεκινήσει. Όπως διαφαίνεται δεν ακολουθεί ένα συγκεκριμένο «μονοπάτι» αλλά προσαρμόζεται στις ανάγκες και ιδιαιτερότητες του κάθε νησιού. Σε κάθε περίπτωση όμως η μετάβαση αυτή θα πρέπει να είναι δίκαια ώστε «κανείς να μην μείνει στο περιθώριο» και να έχει στο επίκεντρο τον πολίτη εξοικονομώντας κόστος προς όφελος των τοπικών πληθυσμών. Στην εργασία παρουσιάζονται ελληνικά και ευρωπαϊκά νησιά που έχουν γίνει ενεργειακά αυτόνομα ή σχεδιάζουν άμεσα την ενεργειακή τους μετάβαση με βασικό μέσο την διείσδυση των ΑΠΕ στο υπάρχον ή/και μελλοντικό τους ενεργειακό σχήμα και ως υπερήφανη ελληνίδα ερευνήτρια αναφέρω ότι η Ελλάδα έχει ήδη μια ιστορία να είναι η πρώτη κινητήρια δύναμη στην Ευρώπη για τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με την Κύθνο, την Τήλο και την Ικαρία. Ακόμα και στην πολιτική ένα όραμα μπορεί να γίνει πραγματικότητα.