Αστυνομία πόλεων και δημόσια ιστορία: αναγνώσεις της σύγχρονης ιστορίας μέσα από το περιοδικό «Αστυνομικά Χρονικά»
Γεωργιάδου, Τριανταφυλλιά
2025/03/17
Η παρούσα εργασία επικεντρώνεται στη μελέτη του περιοδικού Αστυνομικά Χρονικά (1953–1983), επίσημου εντύπου της Αστυνομίας Πόλεων, ως μέσου διαμόρφωσης δημόσιας ιστορίας και ιδεολογικού λόγου στη μετεμφυλιακή Ελλάδα. Η ανάλυση εστιάζει στο πώς το περιοδικό λειτούργησε ως μηχανισμός συγκρότησης συλλογικής μνήμης γύρω από την ταραγμένη δεκαετία του 1940, με ιδιαίτερη έμφαση στον Εμφύλιο Πόλεμο, και πώς συνεισέφερε στη διατήρηση και εμπέδωση του κρατικού αφηγήματος των νικητών.
Αξιοποιώντας εργαλεία ποιοτικής ανάλυσης λόγου και προσεγγίσεις από τη δημόσια ιστορία η εργασία εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο η Ιστορία χρησιμοποιείται εργαλειακά από την κρατική εξουσία. Η αφήγηση του παρελθόντος λειτουργεί όχι ως αναζήτηση ιστορικής αλήθειας, αλλά ως πράξη πολιτικής καθοδήγησης, νομιμοποίησης της εξουσίας και συγκρότησης εθνικής ταυτότητας. Το περιοδικό αξιοποιεί επετείους, αφιερώματα και τελετουργίες μνήμης για να δομήσει ένα αφήγημα ενότητας και ηρωισμού, βασισμένο στην ιδεολογία της εθνικοφροσύνης και στον αποκλεισμό των ηττημένων από το εθνικό σώμα.
Η εργασία οργανώνεται σε πέντε κεφάλαια: το πρώτο παρουσιάζει τη θεσμική και ιστορική διαδρομή της Αστυνομίας Πόλεων και την ίδρυση του περιοδικού· το δεύτερο χαρτογραφεί την πολιτική συγκυρία της περιόδου 1953–1983 και τη μετάβαση από το κράτος της Δεξιάς στη μεταπολίτευση· το τρίτο εστιάζει στην έννοια της εθνικοφροσύνης και στον τρόπο με τον οποίο το κράτος των νικητών συγκροτεί λόγο περί εθνικής ενότητας μέσω του αποκλεισμού· το τέταρτο αναλύει τον τρόπο με τον οποίο το περιοδικό επιχειρεί να ελέγξει την ιστορική μνήμη της δεκαετίας του ’40 μέσω στοχευμένων αφιερωμάτων· και τέλος, το πέμπτο αναδεικνύει τη στρατηγική επανεγγραφής της ιστορίας ως μηχανισμό ιδεολογικής επιβολής και ηγεμονίας.
Η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το Αστυνομικά Χρονικά δεν αποτελεί απλώς δημοσιογραφικό ή επαγγελματικό εργαλείο, αλλά ενεργό φορέα ιστορικού λόγου, μέσω του οποίου το μετεμφυλιακό κράτος διαμόρφωσε το πλαίσιο εντός του οποίου μπορούσε να υπάρξει και να εκφραστεί η «εθνική μνήμη». Η δημόσια ιστορία, όπως αναδεικνύεται στο παράδειγμα αυτό, δεν είναι ουδέτερη· είναι πάντοτε προϊόν επιλογών, σιωπών και πολιτικών στοχεύσεων.
Η εργασία φιλοδοξεί να συμβάλει στον αναστοχασμό για τη σχέση ιστορίας και εξουσίας, αναδεικνύοντας τη σημασία των θεσμών και των φορέων του κράτους στη συγκρότηση της συλλογικής συνείδησης. Μέσα από το παράδειγμα ενός φαινομενικά "τεχνοκρατικού" περιοδικού, φωτίζονται ευρύτερες δυναμικές εξουσίας, λόγου και μνήμης στον 20ό αιώνα.
Download PDF
View in repository
Browse all collections