Ο ρόλος της Τουρκίας στις "Αραβικές Ανοίξεις"

Είναι γεγονός ότι τα κινήματα των «Αραβικών Ανοίξεων», που συντάραξαν συθέμελα την Μέση Ανατολή κατά την περίοδο 2011-2013, αποτέλεσαν συν τοις άλλοις και μία πρωτοφανή ευκαιρία για την εξωτερική πολιτική της Τουρκίας, ώστε να εδραιώσει την ηγετική της θέση στην περιοχή της ΜΕΝΑ (Middle East and North Africa). Η αναζήτηση της κυριαρχίας αυτής διαγράφεται ως πάγιος στόχος του τουρκικού «Νέο-Οθωμανισμού», όπως τον εισηγήθηκε ο Davutoglu στο εγνωσμένο του έργο «Το Στρατηγικό Βάθος», κι όπως τον εφάρμοσε εν τοις πράγμασι ο Erdgoan κατά την (τότε) πρωθυπουργία του. Η παρούσα εργασία επιχειρεί, αναλύοντας το πρώτον το αντικειμενικό υπόβαθρο των ενεργειών της Τουρκίας, ήτοι τις επί μέρους «Αραβικές Ανοίξεις», και το δεύτερον τις βασικές αρχές του «Νέο-Οθωμανισμού», να εντοπίσει τις μεθόδους και τις πρακτικές που εφάρμοσε η Τουρκία στην περιοχή της ΜΕΝΑ την περίοδο αυτή, καθώς και τα αποτελέσματα αυτών. Παράλληλα, επιδιώκεται η ανάλυση του ρόλου τρίτων κρατών – παραγόντων στην προσπάθειά της αυτή, ώστε η προσέγγιση των ενεργειών της να είναι το δυνατόν ολιστική. Εν τέλει, θα διαπιστωθεί ότι, όπως και τα κινήματα των «Αραβικών Ανοίξεων» καθαυτά, έτσι και η υπό εξέταση σειρά ενεργειών εξωτερικής πολιτικής της Τουρκίας κατέληξαν σε παταγώδη αποτυχία. Όπως διαφαίνεται, τα θεμέλια όπου χτίστηκε η οργάνωση των ενεργειών της Τουρκίας, θεωρητικά κυρίως, ήταν ανίκανα να υποστηρίξουν ένα τόσο μεγαλόπνοο έργο, ενώ οι στρατηγικές που ακολουθήθηκαν δεν ήταν ικανές να προβλέψουν το σύνολο των ενδεχόμενων απολήξεων των κινημάτων, με αποτέλεσμα η Τουρκία να βρεθεί πολλάκις αμήχανη, να σπεύδει σπασμωδικά να καλύψει τα κενά που είτε η απρονοησία της ή η αλαζονεία της την απέτρεψαν από το να τα προβλέψει. Σήμερα, πλέον, η πασίδηλη αυτή αποτυχία της Τουρκίας την έχει οδηγήσει σε αναθεώρηση των προσεγγίσεών της, τόσο στην Μέση Ανατολή όσο και προς την Δύση, ενώ ο απόηχος των ενεργειών της έχει αφήσει τον διπλωματικό και πολιτικό του αντίκτυπο.