Οι επιχορηγήσεις ως μοχλός ανάπτυξης του σύγχρονου χορού στην Ελλάδα

Η παρούσα έρευνα αποτελεί μια απόπειρα αποτύπωσης της οικονομίας της καλλιτεχνικής παραγωγής του σύγχρονου χορού στην Ελλάδα. Με αφετηρία τα ιδιαίτερα εργασιακά χαρακτηριστικά του πεδίου του σύγχρονου χορού, τις επιπτώσεις του στις ανεξάρτητες καλλιτέχνιδες και καλλιτέχνες και τις ιδιαιτερότητες της ανάπτυξης του στην Ελλάδα, ερευνάται η σημασία των επιχορηγήσεων, των κρατικών και ιδιωτικών προγραμμάτων υποστήριξης και χρηματοδότησης, στην ανάπτυξη του πεδίου. Η βιβλιογραφική επισκόπηση, αποπειράται να αναδείξει την πολυπλοκότητα της σύστασης του πεδίου, όπως επίσης και να υπερκεράσει το ζήτημα της έλλειψης βιβλιογραφίας. Εξαιτίας αυτών, αναφέρεται εξίσου στις καλλιτέχνιδες και καλλιτέχνες του σύγχρονου χορού ως εργατικό δυναμικό και σε οργανισμούς, φορείς και χαρακτηριστικά της οικονομίας του χορού. Τα ερευνητικά ερωτήματα εστιάζουν στην σκιαγράφηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του πεδίου, την επιρροή της ελληνικής πολιτιστικής πολιτικής στη λειτουργία του, τα κριτήρια και τους μηχανισμούς με τους οποίους δίνονται οι επιχορηγήσεις και τους λόγους για τους οποίους αποτελούν μοχλό ανάπτυξης του σύγχρονου χορού και το μόνο, μέχρι στιγμής, μοντέλο με το οποίο μπορεί να καταστεί η τέχνη του σύγχρονου χορού βιώσιμη. Για τη διερεύνησή τους επιλέχθηκε η διεξαγωγή ποιοτικής έρευνας μέσω συνεντεύξεων ημιδομημένων ερωτήσεων εξίσου σε χορογράφους και εκπροσώπους φορέων που χρηματοδοτούν, υποστηρίζουν ή επιχορηγούν το σύγχρονο χορό. Το τελικό δείγμα αποτελείται από πέντε χορογράφους και τέσσερις εκπροσώπους φορέων και επιλέχθηκε με μη πιθανοτική δειγματοληψία σκοπιμότητας Επιβεβαιώνοντας τη βιβλιογραφία, η έρευνα αναδεικνύει τις δυσχέρειες που αντιμετωπίζουν οι καλλιτέχνιδες και καλλιτέχνες του σύγχρονου χορού, λόγω της έλλειψης οικονομικών πόρων και του μικρού κοινού. Αυτά τα χαρακτηριστικά επιτείνονται, εξαιτίας των ελληνικών ιδιομορφιών της οικονομίας και της πολιτιστικής πολιτικής, με επιπτώσεις στο πλήθος των παραστάσεων σύγχρονου χορού. Επιπρόσθετοι λόγοι του μικρού πλήθους παραστάσεων, αναδεικνύονται στοιχεία της βιβλιογραφίας όπως η άυλη και πειραματική φύση του σύγχρονου χορού, που τον καθιστά μια μη μαζική τέχνη που μπορεί ενίοτε να προσλαμβάνεται ως ακατανόητη. Όσον αφορά την πολιτιστική πολιτική, τα πρωτότυπα ευρήματα σχετίζονται την ανάγκη να σταθεροποιηθεί και να ενισχυθεί ο θεσμός των επιχορηγήσεων με υψηλότερο προϋπολογισμό, επιπρόσθετες μακροχρόνιες επιχορηγήσεις, επιχορηγήσεις για έρευνα και για περιοδείες, την χάραξη περιφερειακής πολιτικής και τη συμπερίληψη του χορού στο εκπαιδευτικό σύστημα. Σε σχέση με τις κρατικές επιχορηγήσεις, σημαντικό μειονέκτημα θεωρείται η γραφειοκρατία και η αυξημένη ευθύνη των καλλιτέχνιδων και καλλιτεχνών στην παραγωγή του έργου, ενώ θετικά αποτιμάται η ελευθερία που υπάρχει στην πραγματοποίηση του έργου και η πολυφωνία στις επιλογές των γνωμοδοτικών επιτροπών. Οι εκπρόσωποι των ιδιωτικών φορέων διακρίνουν μια ευελιξία στις διαδικασίες των ιδιωτικών φορέων και ενθάρρυνση του καλλιτεχνικού πειραματισμού, ενώ οι χορογράφοι αποτιμούν θετικά τους υψηλότερους προϋπολογισμούς σε συνδυασμό με πρόσθετες παροχές. Σε σχέση με τους μηχανισμούς και τα κριτήρια απόδοσης των επιχορηγήσεων, η πολυφωνία αναδεικνύεται σε βασικό κριτήριο των αποφάσεων των γνωμοδοτικών επιτροπών και των θεσμών, ενώ ως σημαντικά στοιχεία αποτιμώνται η πρότερη καλλιτεχνική δραστηριότητα, η ορατότητα τους στο πεδίο, το δίκτυο των συνεργατών τους και το σαφές περιεχόμενο των αιτήσεων. Τέλος, αναγνωρίζεται, η ύπαρξη υποκειμενικότητας και η επιρροής των άτυπων σχέσεων στις επιλογές των επικεφαλής.