Η ρωσική εμπλοκή στον Συριακό εμφύλιο πόλεμο: αντικειμενικοί σκοποί, εξέλιξη, αποτίμηση

Το κύμα των αραβικών εξεγέρσεων ξεκίνησε στην Τυνησία το 2010, διέτρεξε τη Λιβύη, την Αίγυπτο, την Υεμένη, το Μπαχρέιν και κατέληξε στη Συρία σε έναν αδιέξοδο εμφύλιο πόλεμο, ο οποίος μετατράπηκε σε ένα περιφερικό πόλεμο με διεθνή χαρακτηριστικά. Η συριακή κρίση, η οποία εισέρχεται στον όγδοο χρόνο αιματοχυσίας και ανθρωπιστικής καταστροφής με χιλιάδες νεκρούς και πρόσφυγες, αποδεικνύεται κομβικής σημασίας για τις εξελίξεις στο περιφερειακό σύστημα της Μέσης Ανατολής. Ο πόλεμος αυτός περιλαμβάνει κοινωνικοπολιτικές-θρησκευτικές αντιθέσεις και ταυτόχρονα γεωπολιτικές συγκρούσεις μεταξύ περιφερειακών και διεθνών δρώντων. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η εξέταση του ρόλου του Ρωσικού παράγοντα στο συριακό εμφύλιο και η καταγραφή των δράσεων, των εξελίξεων, των επιδιώξεων και των προοπτικών του στο περιφερικό υποσύστημα της Μέσης Ανατολής. Η δομή της εργασίας περιλαμβάνει αρχικά μια ιστορική πλαισίωση αναφορικά με τον αραβικό εθνικισμό, την ανάδειξη του κόμματος Μπάαθ, τον κυρίαρχο ρόλο και την επικράτηση της οικογένειας Άσσαντ, και την εδραίωσή της στη εξουσία για 50 χρόνια. Επιπλέον γίνεται προσπάθεια να εντοπιστούν τα χαρακτηριστικά της ενδοσυριακής σύγκρουσης, προκειμένου να περιγράφουν τα αίτια της συριακής κρίσης. Στη συνέχεια γίνεται μια ιστορική ιχνηλάτηση του ISIS, όπου θα αναζητηθεί η γέννησή του, η εξελικτική του σχηματοποίηση μέχρι να προσδιορίσουμε τι είδους οντότητα συνιστά, ενώ η ενασχόλησή μας με την Υψηλή Στρατηγική του θα μας επιτρέψει να αντιληφθούμε καλύτερα τις επιδιώξεις και τους στόχους του. Κατόπιν θα εξετασθεί η εμπλοκή και η επέμβαση της Ρωσίας στο συριακό εμφύλιο καθώς και η αποφασιστικότητά της να επιδείξει προς όλες τις κατευθύνσεις το στρατηγικό ρολό που επιθυμεί να διαδραματίσει στην περιοχή, προασπίζοντας τα συμφέροντά της και ενεργοποιώντας την ισχύ της στη Μέση Ανατολή. Επιπλέον θα αποτυπωθούν απόψεις και μελέτες Ρώσων αναλυτών για το πώς αντιλαμβάνεται η Ρωσία την ενεργή εμπλοκή της στη Συρία και τι επιδιώκει μέσα από αυτή. Η εργασία θα ολοκληρωθεί με την καταγραφή των συμπερασμάτων όπως αυτά θα εξαχθούν από την παραπάνω ανάλυση και θα καταβληθεί προσπάθεια να προβλεφθούν οι μελλοντικές εξελίξεις και οι προοπτικές που υπάρχουν για τη μεταπολεμική Συρία. Στην προσπάθεια αυτή θα συνεκτιμηθούν οι προκλήσεις των περιφερειακών και διεθνών δρώντων που δραστηριοποιούνται στην περιοχή, των ΗΠΑ, της Ρωσίας, της Τουρκίας, του Ιράν και των σουνητικών καθεστώτων του Κόλπου. Ιδιαίτερα η Ρωσία και οι ΗΠΑ, μέσα από τις εξελίξεις στη Συρία, αναγκάζονται να επαναπροσδιορίσουν το ρόλο τους, να απεγκλωβιστούν από μια ψυχροπολεμική λογική και να ισορροπήσουν τις επιδιώξεις τους για τη διατήρηση της επιρροής τους στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο, μέσα σε ένα περιβάλλον ανταγωνιστικό και πολυπολικό.