Το δικαίωμα της προηγούμενης ακρόασης: θεωρητική και νομολογιακή προσέγγιση

Το δικαίωμα της ακροάσεως έλκει την καταγωγή του από το δικαίωμα της υπερασπίσεως των διοικούμενων ενώπιον των διοικητικών αρχών και αποτελεί ένα θεμελιώδες δικαίωμα της έννομής τάξης μας. Το γεγονός αυτό προκύπτει και από την κατοχύρωση του στο άρθρο 20 παρ. 2 του Συντάγματος του 1975. Η ανεπιφύλακτη συνταγματική του κατοχύρωση οδήγησε στη διατύπωση διαφόρων απόψεων, τόσο σε θεωρητικό, όσο και σε νομολογιακό επίπεδο για την ορθή ερμηνεία του πεδίου εφαρμογής του. Με την παρούσα διπλωματική εργασία θα γίνει προσπάθεια να αναλυθεί το εν λόγω δικαίωμα, τόσο στο πλαίσιο της θεωρίας, όσο και της νομολογίας, με ιδιαίτερη έμφαση στην τελευταία. Το πρώτο κεφάλαιο επικεντρώνεται στη θεωρητική ανάλυση του δικαιώματος. Αρχικά, θα επιχειρηθεί μια ιστορική αναδρομή σε συνδυασμό με την εξέταση των συνταγματικών του θεμελίων. Έπειτα, θα προβούμε σε μια διεξοδική ανάλυση της διάταξης του άρθρου 20 παρ. 2 Σ και των διατάξεων του άρθρου 6 ΚΔΔιαδ, όπου κατοχυρώνεται το συγκεκριμένο δικαίωμα. Εν συνεχεία, παρουσιάζονται τα δικαιώματα που είναι στενά συνδεδεμένα με αυτό ενώ τέλος, γίνεται αναφορά στην προστασία του, τόσο στο δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο δεύτερο κεφάλαιο θα επιχειρηθεί μια νομολογιακή επισκόπηση της πορείας του δικαιώματος. Αναλυτικότερα, κατ’ αρχήν θα γίνει αναφορά στην γενικότερη τάση περιορισμού του μέσα από τη νομολογία του ΣτΕ. Έπειτα, θα αναλυθεί το ζήτημα της εφαρμογής του ανάλογα με τη φύση της πράξεως και στη συνέχεια, θα προβούμε σε μια αναλυτική παρουσίαση των προϋποθέσεων εφαρμογής του. Επιπροσθέτως, θα γίνει αναφορά στη νομική κατασκευή της αλυσιτέλειας σε σχέση με το δικαίωμα της ακροάσεως, αλλά και στο ζήτημα του αυτεπάγγελτου δικαστικού ελέγχου της τήρησης του δικαιώματος. Κλείνοντας, θα εξετάσουμε ορισμένες ειδικότερες περιπτώσεις εφαρμογής του στο πλαίσιο φορολογικών και κοινωνικοασφαλιστικών διαφορών, αλλά και σε υποθέσεις αλλοδαπών.