Η εξέλιξη του δικομματισμού στην Ελλάδα: οι εκλογές ορόσημα του 2009 και 2019

Στην παρούσα διπλωματική εργασία προσπαθούμε να διερευνήσουμε την εξέλιξη του δικομματισμού στην Ελλάδα, κατά την τελευταία δεκαετία της οικονομικής και πολιτικής κρίσης. Η υπό μελέτη θεματική εξετάζεται μέσα από το πρίσμα των κομμάτων εξουσίας της χώρας, που αποτελούν ταυτόχρονα και τους πόλους του δικομματισμού και την πορεία τους στις εκλογικές αναμετρήσεις της περιόδου 2009 – 2019 και κυρίως σε αυτές του 2009 και 2019, που αποτέλεσαν σημεία ορόσημα για το πολιτικό και κομματικό σύστημα. Αρχικά, αφού γίνει μια θεωρητική ανασκόπηση στην έννοια του δικομματισμού και στα βασικά χαρακτηριστικά γνωρίσματά του, γίνεται αναφορά στην ιδιόμορφη περίπτωση του ελληνικού δικομματισμού, κυρίως όπως εμφανίζεται από το 1981 και έπειτα. Στη συνέχεια, γίνεται μια περιοδολόγηση των εκλογικών αναμετρήσεων που χαρακτήρισαν το ελληνικό πολιτικό σύστημα την τελευταία δεκαετία, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στις εκλογές του 2009 και του 2019. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο γιατί αυτές οι δυο εκλογικές αναμετρήσεις αποτελούν σημεία σταθμούς για την εξέλιξη του δικομματισμού στη χώρα και, καταληκτικά, εντοπίζουμε ομοιότητες και διαφορές των δυο εκλογικών αναμετρήσεων. Έπειτα, κάνουμε μια εισαγωγή στην συζήτηση/ιδέα περί ανάδυσης ενός νέου δικομματισμού κυρίως από το 2019 και έπειτα. Συγκεκριμένα, παρουσιάζουμε το πέρασμα από το ΠΑΣΟΚ στον ΣΥΡΙΖΑ, και τυχόν ομοιότητες, διαφορές ή συνέχειες μεταξύ των δυο κομματικών σχηματισμών υπό το πρίσμα της έννοιας του δικομματισμού. Για να υποστηρίξουμε τις παραπάνω θέσεις, γίνεται και σε μια συγκριτική ανάλυση των εκλογικών αποτελεσμάτων της περιόδου 2009 έως 2019 σε συγκεκριμένες εκλογικές περιφέρειες της χώρας, οι οποίες μπορούν εύκολα, μέσω της συστηματικής μελέτης και παρατήρησης των εκλογικών αποτελεσμάτων να χαρακτηριστούν ως «Εκλογικά κάστρα» του ενός ή του άλλου κόμματος. Οι εν λόγω περιφέρειες είναι οι εξής: Ηρακλείου, Αχαΐας, Λακωνίας, Σερρών και Β' Αθήνας. Η επιλογή έγινε με βάση τα εκλογικά ποσοστά των κομμάτων, όπως βλέπουμε και αναλυτικά στο αντίστοιχο κεφάλαιο. Τέλος, κλείνοντας την εργασία παρουσιάζονται όλα τα ευρήματα μας και γίνεται προσπάθεια απάντησης των ερευνητικών ερωτημάτων τα οποία τέθηκαν.