Παλαιστίνιοι ως παράγοντας στη Μέση Ανατολή: η περίπτωση του Ισραήλ

Η παρούσα διατριβή προσπαθεί να καταδείξει το πώς δημιουργήθηκε και εξελίχθηκε μέχρι σήμερα η ισραηλινό-παλαιστινιακή διένεξη. Σκοπός της εργασίας είναι να καταδειχτεί ο παράγοντας των Παλαιστινίων στη Μέση Ανατολή σε σχέση με το Ισραήλ. Η προσέγγιση του θέματος θα γίνει με τρόπο που να καταδεικνύει το πώς δημιουργήθηκε η ισραηλινό-παλαιστινιακή διένεξη. Επίσης, θα καταβληθεί προσπάθεια να αναδειχθεί ο ρόλος που διαδραμάτισαν τόσο οι εσωτερικοί όσο και οι εξωτερικοί δρώντες. Αρχικά πραγματοποιείται μία ιστορική αναδρομή στην ιστορία της Παλαιστίνης έως τον 19ο αιώνα, με ειδική έμφαση στην ρωμαιοκρατία και τις σταυροφορίες που επιδρούν, ακόμη και σήμερα στη συλλογική μνήμη των δύο λαών. Παράλληλα διευκρινίζεται ο όρος «Παλαιστίνη», ετυμολογικά, χρονολογικά και γεωγραφικά. Ακολουθεί μια ανάλυση σχετικά με τα ρεύματα του σιωνισμού και του αραβικού- Παλαιστινιακού εθνικισμού, τον τόπο και το χρόνο ανάπτυξής τους και τους μηχανισμούς που χρησιμοποίησαν αυτά τα δύο ρεύματα για να εδραιωθούν. Η διερεύνηση της διένεξης γίνεται πάντα σε συνάρτηση με την οικονομική, κοινωνική και διοικητική κατάσταση στην Παλαιστίνη, στις δύο κοινότητες και στο πως αυτή επηρεάζεται και επηρεάζει αυτές. Επιπλέον, αναδεικνύονται τα διάφορα στάδια από τα οποία διήλθαν οι σχέσεις Αράβων/Παλαιστινίων και Ισραηλινών. Η διένεξη χωρίζεται σε δυο μεγάλες περιόδους. Η πρώτη από τον 19ο αιώνα έως το 1948, όπου γίνεται ειδική αναφορά, στις επιστολές του Χένρι ΜακΜάουν με τον Σαρίφ-Χουσεν, στη συμφωνία Σάικς-Πικο, στη διακήρυξη του Μπαλφούρ και στον τρόπο δράσης των δυο κοινοτήτων στο μεσοπόλεμο και κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η δεύτερη περίοδός περιλαμβάνει τα γεγονότα που έλαβαν χώρα, από το 1948 μέχρι και το 2022, όπου παρουσιάζονται οι πολεμικές αναμετρήσεις που υπήρξαν, η στάση της διεθνούς κοινότητας και οι πολιτικές εξελίξεις της περιόδου. Επιπλέον, γίνεται αναφορά στη θέση των Παλαιστινίων στα κατεχόμενα και στις διάφορες αραβικές χώρες, όπου διαβιούν ως πρόσφυγες και στο πως αυτή η παρουσία επηρεάζει το πρόβλημα. Ταυτόχρονα, παρουσιάζονται οι προσπάθειες για την εύρεση ενός modus vivendi και μιας όσο το δυνατόν δίκαιης διευθέτησης της διένεξης. Παράλληλα γίνεται μια διεξοδική παρουσίαση των πολιτικών των μεγάλων δυνάμεων που με αποφάσεις και ενέργειες τους επηρέασαν την εξέλιξη της σύγκρουσης, καθώς και τις πράξεις και τις αποφάσεις των κύριων δρώντων αυτής, Ισραηλινών και Παλαιστινίων. Σημαντικό κομμάτι της διένεξης αφορά το μέλλον των Ιεροσολύμων. Ιερής πόλης των Εβραίων, των Χριστιανών και των Μουσουλμάνων. Σε μια σύγκρουση που σε μεγάλο μέρος της ενυπάρχει ο μύθος και το θρησκευτικό στοιχείο, η διαμάχη για την πόλη των Ιεροσολύμων αποκτά ένα μεταφυσικό σωτηριολογικό χαρακτήρα για τους αντιμαχόμενους. Εκτός από το υπερβατικό πεδίο φυσικά δεν μπορούν να παραλειφθούν το διεθνές δίκαιο, οι αποφάσεις του Ο.Η.Ε. και τα συμφέροντα των αντιμαχόμενων. Έτσι δεν είναι υπερβολή να λεχθεί ότι τύχη των Ιεροσολύμων αποτελεί το χρυσό δισκοπότηρο, σε μια μελλοντική διευθέτηση της διένεξης. Το συμπέρασμα της διατριβής είναι ότι η πολύχρονη διαμάχη μεταξύ των δύο λαών, μετρούμενη σε ανθρωπιστικούς και οικονομικούς όρους, βαίνει συνεχώς επιδεινούμενη, εκτός των κινδύνων που επιφέρει στη σταθερότητα της ευρύτερης περιοχής, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη για επίλυσή της. Παρά τις τεράστιες δυσκολίες, μία λύση θα επιφέρει τεράστια οφέλη στο οικονομικό και πρωτίστως στο ανθρωπιστικό πεδίο και για τις δύο κοινωνίες. Η μελέτη των παραγόντων εκείνων που εκτροχίασαν προηγούμενες προσπάθειες, η πραγματική πολιτική βούληση των δύο μερών, πέρα από εσωτερικές πολιτικές σκοπιμότητες και η διεθνής υποστήριξη, αποτελεί το κλειδί για την οριστική λύση της διένεξης.