Η Ελλάδα ως σύγχρονος τόπος αντίστασης: ρομαντικοποίηση, γκράφιτι και αρρενωπότητες
Σούμπαση, Νίκη Θ.
2017
Κεντρικός συλλογισμός που διατρέχει την διπλωματική είναι το πώς νοηματοδοτείται σήμερα στην Αθήνα η έννοια της αντίστασης, μέσω του πεδίου της πρακτικής του graffiti. Πώς τίθεται υπό διαπραγμάτευση η αντίσταση; Με μια φουκωική προσέγγιση η αντίσταση, όπως και η εξουσία, δεν είναι μια «ουσία». Προκύπτει δηλαδή ότι πρόκειται περί τακτικής εναντίωσης η οποία εδώ, πέρα από το φύλο, διατρέχει και το έθνος. Οι εμπλεκώμενες υποκειμενικότητες παρουσιάζουν σε αυτά τα πλαίσια μια σύγκρουση ηγεμονικών και μη αρρενωποτήτων. Πραγματοποιήθηκε ποιοτική έρευνα ημιδομημένων συνεντεύξεων-συζητήσεων με γκραφιτάδες, που δραστηριοποιούνται στην Αθήνα τα τελευταία χρόνια. Η επεξεργασία του υλικού τέθηκε υπό το πρίσμα φουκωικών προσεγγίσεων περί λόγου. Πρόσθετα, αναφέρονται και σχολιάζονται αποσπάσματα από τον ελληνόγλωσσο και ξενόγλωσσο τύπο, τα οποία φαίνεται να διαμορφώνουν ένα αφήγημα «γηγενούς αντίστασης» που βρίσκουμε στην Ελλάδα. Αυτή έχει τις ρίζες της σε μια κάποια ιστορικότητα εναντίωσης η οποία στη παρούσα φάση της οικονομικο-κοινωνικής «κρίσης» είναι εξίσου έντονη. Στο graffiti έχει αποδοθεί το πρόσημο της αντίστασης και από πληθώρα ερευνών. Στη παρούσα μελέτη η σύζευξη αυτή αμφισβητείται. Το graffiti ενώ παρουσιάζει εναντίωση προς κυρίαρχες μορφές εξουσίας, δεν μπορεί να συνδέεται πάντα με «ριζοσπαστικότητα». Η πρακτική προέκυψε ιστορικά από ταξικές και φυλετικές ανισότητες θυμίζοντας μια πολιτική ταυτοτήτων η οποία κινείται με ουσιοκρατικές νοήσεις της υποκειμενικότητας. Παράλληλα, η αναδιαμόρφωση του αστικού τοπίου παρουσιάζει μια εναντίωση προς θεσμικές μορφές εξουσίας, ενώ και το παράνομο στοιχείο καθιστά την πρακτική μεν ως εναντιωτική, την αντίσταση δε ως ουσία. Το ίδιο οντολογικά θεάται και η εξουσία, η οποία θα πρέπει να «αποκτηθεί» και να «αποκατασταθεί». Μέσα από την επιπρόσθετη αναφορά στο «αστικό σκάνδαλο» της τοιχογραφίας/graffiti στο Πολυτεχνείο τον Μάρτιο του 2015, μια διαπραγμάτευση της εναντίωσης παρουσιάζει το διακύβευμα και του έθνους στο επίπεδο μιας συλλογικής εθνικής μνήμης η οποία θα πρέπει να διατηρηθεί. Το graffiti σε αυτή τη περίπτωση δεν στέκεται ως μεμονωμένος λόγος αλλά έρχεται να φιλοξενήσει πολύμορφους λόγους οι οποίοι επιτελούνε διαφορετικούς σκοπούς, όπως την σύσταση μιας νοηματοδότησης αντίστασης γύρω από την ελληνική πραγματικότητα.
Download PDF
View in repository
Browse all collections