Ροές μισθωτής απασχόλησης και εξάπλωση των ευέλικτων μορφών απασχόλησης: μια συγκριτική ανάλυση των δεκατρών περιφερειών της Ελλάδας 2014-2018

Από τις αρχές της δεκαετίας του ΄90 η πολιτική απασχόλησης της Ε.Ε. προωθεί την ευελιξία στην αγορά εργασίας δια μέσου της μείωσης του εργασιακού κόστους, στο όνομα της αύξησης της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων, προκειμένου ν’αντιμετωπιστούν προβλήματα όπως τα υψηλά ποσοστά ανεργίας. Το θεσμικό πλαίσιο που διαμορφώθηκε στη χώρα μας απορρέει, ως επί το πλείστον, ως υποχρέωση ενσωμάτωσης στο εθνικό δίκαιο κοινοτικών οδηγιών. Εντούτοις, κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας έχουν εντατικοποιηθεί οι αλλαγές στο πεδίο των εργασιακών σχέσεων με στόχο την ενίσχυση της ευελιξίας. Ο σκοπός της παρούσαςεργασίας είναι να αναδείξει το ρόλο του νομοθετικού πλαισίου στην προώθηση των ευέλικτων μορφών απασχόλησης, μέσα από μια συγκριτική ανάλυση των δεκατριών (13) Περιφερειών της Ελληνικής Επικράτειας. Πιο συγκεκριμένα, επικεντρώνεται στις πολιτικές ευελιξίας της αγοράς εργασίας, η οποία εκδηλώνεται στον άξονα της απασχόλησης. Σ’αυτό το πλαίσιο καταγράφει τις ροές μισθωτής απασχόλησης, καθώς και τις αλλαγές που διαδραματίζονται στο πεδίο των εργασιακών σχέσεων, οι οποίες αποτελούν το επίκεντρο των πολιτικών ευελιξίας. Η ανάλυση σε επίπεδο Περιφέρειας κρίθηκε απαραίτητη, αφενός μεν για να γίνει αποτίμηση των πολιτικών προώθησης της ευελιξίας των τοπικών αγορών εργασίας, αφετέρου δε για να αποκαλυφθούν οι διαφορετικές συνθήκες των τοπικών αγορών εργασίας με τις οποίες έρχονται αντιμέτωποι οι εργαζόμενοι της κάθε Περιφέρειας. Η ανάλυση των τάσεων της ευελιξίας των τοπικών αγορών εργασίας στηρίχθηκε στα πρόσφατα δεδομένα των ετών 2014 -2018. Ως πηγή δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα (ως επί το πλείστον πρωτογενή) του ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ από τα έντυπα αρμοδιότητας ΣΕΠΕ και ΟΑΕΔ. Η επιλογή της συγκεκριμένης πενταετίας έγινε για να εξεταστούν και να αναλυθούν πρόσφατα δεδομένα – τα οποία είναι ψηφιοποιημένα στο Πληροφοριακό Σύστημα - από την περίοδο της κρίσης, όπως επίσης και για να αναδείξει την επίδραση των αλλαγών του θεσμικού πλαισίου από τις μνημονιακές πολιτικες. Τα αποτελέσματα της εμπειρικής έρευνας αποκαλύπτουν μια ξεκάθαρη στροφή προς τις ευέλικτες μορφές απασχόλησης και συρρίκνωση της σταθερής πλήρους απασχόλησης πανελλαδικά. Τελικά, οι μεταρρυθμίσεις της εργατικής νομοθεσίας, στο συγκεκριμένο περιβάλλον της οικονομικής κρίσης, κατάφεραν να προωθήσουν την ευελιξία στην αγορά εργασίας.