Νεκρά σώματα με σημασία και κοινωνικές αντιπαραθέσεις στην Ελλάδα: έθνος και φύλο από τον Δεκέμβριο του 2008 έως το 2023

Μπορούν το έθνος ή το φύλο που φέρει ένα ανθρώπινο σώμα να αποτελούν αποφασιστικούς παράγοντες για την απόδοση αξίας στη ζωή του; Η συγκεκριμένη μελέτη επιχειρεί να δώσει μια καταρχήν απάντηση στο παραπάνω ερώτημα μελετώντας 7 περιπτώσεις θανάτων στην Ελλάδα του 2008-2023, οι οποίοι προέκυψαν μέσα από διαφορετικών ειδών εμπλοκή με την ελληνική αστυνομία. Για να ιδωθεί αυτή η αξία μελετώνται οι αγώνες που αφορούν αυτούς τους θανάτους ως γεγονότα που αναδεικνύουν την ευαλωτότητα υποκειμένων που φέρουν αντίστοιχες εθνικές ή/και έμφυλες εγγραφές. Η έρευνα ξεκινάει από το 2008 και τη δολοφονία του Αλέξη Γρηγορόπουλου, στο πρόσωπο του οποίου φαίνεται να συγκεντρώνονται οι «ιδανικές» εθνικές και έμφυλες αξίες της Ελλάδας. Με σημείο αναφοράς το Γρηγορόπουλο, επιλέχθηκαν άλλες 6 περιπτώσεις με κριτήριο την σταδιακή απομάκρυνση από αυτό που χαρακτηρίζεται ως ιδανικό στο συγκεκριμένο κοινωνικό πλαίσιο της Ελλάδας αυτήν την περίοδο. Η μελέτη δίνει έμφαση στις σχέσεις εξουσίας και στον ρόλο του λόγου στη διαμόρφωσή τους. Οι περιπτώσεις θανάτων που επιλέχθηκαν είναι των: Κατερίνα Γκουλιώνη/“τυπική” θηλυκότητα, Ελληνίδα (18/03/2009), Ζακ Κωστόπουλου/“μη τυπική” αρρενωπότητα, Έλληνας (21/09/2018), Μαμάν «Εμπουκά» Σουμπέκ/“τυπική” αρρενωπότητα, Νιγηριανός (08/02/2019), Νίκου Σαμπάνη - Κώστα Φραγκούλη/“τυπικές” αρρενωπότητες, Ρομά (22/10/2021 και 13/06/2022 αντίστοιχα) και Άννας Ιβάνκοβα/τρανς θηλυκότητα, Κουβανή (10/07/2023). Βασικό μεθοδολογικό εργαλείο της παρούσας έρευνας είναι η ανάλυση δημοσιογραφικού και κινηματικού λόγου από το υλικό που συλλέχθηκε για τον κάθε θάνατο ξεχωριστά. Συγκεκριμένα, για την περίπτωση Γρηγορόπουλου αναλύθηκαν 24 πηγές, για την περίπτωση της Γκουλιώνη 29, για της περίπτωση Κωστόπουλου 37, για την περίπτωση Σουμπέκ 34, για την περίπτωση των Σαμπάνη/Φραγκούλη 73 και τέλος για την περίπτωση της Ιβάνκοβα 20. Καθ’ όλη τη διαδικασία της ανάλυσης των πηγών, βασική στοχοθεσία ήταν η μελέτη των διαφορετικών αποχρώσεων και δυναμικών των αγώνων που σχετίστηκαν με τα νεκρά σώματα, όσο αυτά απομακρύνονταν από το ιδεατό της ταυτότητας του Γρηγορόπουλου, αναδεικνύοντας τη σημαντική συμβολή του έθνους και του φύλου ως αποφασιστικούς παράγοντες στη γέννηση (ή μη) και διαβάθμιση κοινωνικών αναταραχών.