Η ελληνική κυβερνοϊσχύς: παρούσα κατάσταση, μελλοντικές προοπτικές

Κουτσιούμπας, Αχιλλέας Ν.

2023

Το καινοφανές στοιχείο της σύγχρονης εποχής είναι ο αχαλίνωτος ρυθμός εξέλιξης της υπολογιστικής ισχύος και η διείσδυση της τεχνολογίας σε κάθε επίπεδο και πτυχή της ανθρώπινης δραστηριότητας. Ο κυβερνοχώρος, νεόκοπος όρος που πλάστηκε μόλις τη δεκαετία του ’80, από νοητικό κατασκεύασμα τείνει να αποικίσει το σύνολο του υλικού χώρου, γι’ αυτό και αναγνωρίζεται ως το πέμπτο γεωγραφικό πεδίο πολέμου. Η κυβερνοϊσχύς, ήτοι η ικανότητα να κάνεις κάτι στρατηγικά χρήσιμο στον κυβερνοχώρο, εμπεριέχει ιδιότυπα ως προς τη διεξαγωγή πολέμου χαρακτηριστικά: την ατοπικότητα, τη μη απτότητα, την εφικτότητα διενέργειας επιχειρήσεων από μεμονωμένα άτομα ή ολιγομελείς ομάδες και πρακτικώς την από πολύ δύσκολη έως αδύνατη απόδοση ευθύνης. Στα προηγούμενα, σε αντίθεση με την κλασική στρατιωτική ισχύ, προστίθεται η δυνατότητα αδιάλειπτης προβολής της υπό τη μορφή καθημερινού πληροφοριακού πολέμου στον κυβερνοχώρο. Για τη στρατηγική θεώρηση η ιδιαίτερη φύση της κυβερνοϊσχύος δεν εγείρει κάποιο ιδιαίτερο πρόβλημα. Ανεξαρτήτως του γεγονότος ότι δεν προκαλεί άμεση θανατηφόρα βία, η κυβερνοϊσχύς αποτελεί μια επιπλέον κατηγορία όπλου κατατασσόμενου στις ασαφείς μορφές εθνικής ισχύος. Η ίδια η κυβερνοϊσχύς μπορεί να αποτελεί σύγχρονο επίτευγμα ο λειτουργικός της ρόλος όμως δεν είναι διόλου νέος στην ιστορία της στρατηγικής. Εύκολα διαπιστώνεται η ύπαρξη μιας longue durée συναφούς έννοιας που δεν είναι άλλη παρά η πληροφορία από κοινού με την επικοινωνία της. Στρατηγικά η κυβερνοϊσχύς δεν αφορά στην τεχνολογία και στην επιστήμη. Προφανώς, δια της κυβερνοϊσχύος οι στρατηγιστές διεκπεραιώνουν αυτό που θέλουν μακράν ταχύτερα, σε μεγαλύτερες αποστάσεις και πιο κεκαλυμμένα από ότι γινόταν μέχρι την άφιξή της. Όμως, μάλλον πρόκειται για διαφορετικό είδος ισχύος από τα άλλα είδη και πιθανόν απλά να πρόκειται απλώς για έναν "ομαδικό παίκτη" στο διαρκώς εξελισσόμενο συνδεδυασμένο και πιθανώς ενοποιημένο αφήγημα διεξαγωγής πολέμου. Στο θεσμικό επίπεδο σε παγκόσμια κλίμακα, και παρά τη φαινομενική κινητικότητα της διεθνούς κοινότητας προς διευθέτηση των προβληματικών της κυβερνοϊσχύος, οι πλείστες εξ αυτών σχετιζόμενες με την προβολή κρατικής κυβερνοϊσχύος επί ετέρων κρατικών δρώντων, παραμένουν ανοιχτά ζητήματα, διότι οι κύριοι δρώντες του διεθνούς συστήματος εμφανίζονται από απρόθυμοι έως διστακτικοί να θεσπίσουν αυστηρά κανονιστικά όρια στον κυβερνοχώρο. Η τρέχουσα τάση της νομικής ρύθμισης του κυβερνοχώρου lex lata, συνιστά απλώς μια κατ’ επίφαση απόπειρα εφαρμογής της "κανονικότητας" Δικαίου στη "μη κανονικότητα" του κυβερνοχώρου. Προφανώς, η προβολή κυβερνοϊσχύος δεν διενεργείται σε νομικό κενό. Έως όμως τη διεθνή αποδοχή ειδικού "κυβερνοδικαίου" η προβολή κυβερνοϊσχύος θα τελεί de facto σε μια ιδιότυπη προνομιακή κατάσταση γυμνή εξουσίας, με τους κρατικούς δρώντες, εκμεταλλευόμενους τη συγκυρία, να προσπαθούν να διατηρήσουν ή να επαυξήσουν το βάθος του επιχειρησιακού τους αποτυπώματος. Το αποτύπωμα της εθνικής κυβερνοϊσχύος είναι ευρύτερο της καθημερινής διαπάλης επίτευξης εθνικής κυβερνοασφαλείας και οι παρεχόμενες δια τις κυβερνοϊσχύος κυβερνοδυνατότητες δεν είναι τίποτε άλλο παρά περισσότερα εργαλεία στην κρατική εργαλειοθήκη. Επί του παρόντος δεν υφίσταται διεθνώς αποδεκτή αξιόπιστη μεθοδολογία αποτίμησης της εθνικής ισχύος ή των συνιστωσών της. Μια αξιοπρόσεκτη όμως προσπάθεια είναι το σύγχρονο, εκδοθέν τον Σεπτέμβριο του 2022, πολυκριτηριακό αναλυτικό μοντέλο υπολογισμού κατάταξης κυβερνοϊσχύος του Πανεπιστημίου του Harvard, το οποίο προσαρμοσμένο κατάλληλα εφαρμόσθηκε για τις ανάγκες εκπόνησης του παρόντος πονήματος. Με χρήση των δύο είδους εθνικών ενδεικτών του, πρόθεσης και δυνατοτήτων, αποτυπώθηκε αδρομερώς η τρέχουσα κατάστασης της ελληνικής κυβερνοϊσχύος, με τις προοπτικές της να παρουσιάζονται απτά ως οδικός χάρτης επιλογής επαύξησής της στην επιθυμητή κατεύθυνση, μέσω βελτίωσης των τιμών των αντιστοίχων ενδεικτών.

Download PDF

View in repository

Browse all collections