Πρόσφυγες: ο ρόλος της κοινωνικής μνήμης στη διαμόρφωση μιας νέας ταυτότητας

Η παρούσα έρευνα έχει ως στόχο να αναδείξει τη σχέση ανάμεσα στην κοινωνική μνήμη και τις διαδικασίες της (λήθη και νοσταλγία) και την ταυτότητα. Η βιβλιογραφία έχει αναδείξει αυτή τη σχέση, σύμφωνα με την οποία οι μνήμες –εκούσιες και ακούσιες – διαμορφώνουν την ταυτότητα του ατόμου, αλλά και η ταυτότητα επηρεάζει το τί επιλεγεί να θυμάται το άτομο. Το προσφυγικό είναι ένα κοινωνικό ζήτημα που απασχολεί τα τελευταία χρόνια την ελληνική κοινωνία, λόγω των προσφυγικών ροών στη χώρα έπειτα από τον πόλεμο στη Συρία. Πρόκειται για ένα αντικείμενο που δεν έχει ερευνηθεί στο παρελθόν και, για αυτό το λόγο, ως δείγμα της έρευνας επιλέχθηκαν Σύριοι πρόσφυγες που ζουν στην Αθήνα τα τελευταία χρόνια. Πιο συγκεκριμένα, άνδρες και γυναίκες από τη Συρία κλήθηκαν να απαντήσουν σε ημι-δομημένες συνεντεύξεις, ώστε να αναδειχθεί η σχέση ανάμεσα στη μνήμη και την ταυτότητα που διαμορφώνουν στην Ελλάδα. Ως ερευνητική υπόθεση τέθηκε ότι οι μνήμες των προσφύγων θα συμβάλλουν, αφενός, στη διατήρηση της ταυτότητας που είχαν στη χώρα καταγωγής τους, και αφετέρου, στον εμπλουτισμό της στην ελληνική κοινωνία. Ύστερα από την εφαρμογή της θεματικής ανάλυσης στις συνεντεύξεις, εξήχθησαν συμπεράσματα που ανέδειξαν την επίδραση της μνήμης στον προσφυγικό πληθυσμό και την πλήρη αφομοίωση του στη χώρα σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό.