Η γεωπολιτική και γεωστρατηγική αξία της Κρήτης ανά τους αιώνες. Πόσο επικαιροποιημένη είναι σήμερα αυτή; Ποιοι πολλαπλασιαστές ισχύος μεγεθύνουν τη σημασία αυτής;

Ροδάκης, Δημήτριος Γ.

2021

Η γεωπολιτική και γεωστρατηγική αξία της Κρήτης ανά τους αιώνες. Πόσο επικαιροποιημένη είναι σήμερα αυτή; Ποιοι πολλαπλασιαστές ισχύος μεγενθύνουν τη σημασία αυτής; Η Κρήτη βρίσκεται στο μέσο της Ανατολικής Μεσογείου. Όποιος κατέχει το νησί εξασφαλίζει τον έλεγχο των συγκοινωνιών στην Μεσόγειο Ιστορικά αποδεικνύεται ότι, όποιος κατείχε την Κρήτη κυριαρχούσε στην Μεσόγειο, έλεγχε τις θαλάσσιες οδούς, το εμπόριο και αποκτούσε ισχυρό έρεισμα στην Ανατολή. Λόγω έκτασης, θέσης και πληθυσμού όποια δύναμη κατακτούσε το νησί χαρακτηρίζονταν από κυρίαρχη κρατική οντότητα, Αυτοκρατορία. Η Κρήτη θεωρείται «σημείο ασφυξίας», ελέγχου του θαλασσίου κόμβου της Ευρασίας. Αποτελεί την νότια πλευρά του εξωτερικού τετράγωνου που περικλείει το Αιγαίο. Η μεγαλόνησος αποτελεί μια εξαιρετική περιοχή συγκεντρώσεως στρατιωτικών δυνάμεων. Διασφαλίζει τον έλεγχο της θαλάσσιας οδού Αιγαίου, Δαρδανέλια, Βόσπορος και τις συγκοινωνίες προς Συρία, Αίγυπτο. Γειτνιάζει με το Ισραήλ εξασφαλίζοντας σε αυτό στρατηγικό βάθος, με την Αίγυπτο δίνοντας σε αυτήν γεωγραφική βάση επικοινωνίας με το δυτικό κόσμο. Η γεωστρατηγική αξία της Κρήτης πολλαπλασιάζεται όταν χρησιμοποιείται ως «δίπολο» με την Κύπρο. Επίσης από την Κρήτη διέρχονται τρείς από τους επτά άξονες γεωστρατηγικής σημασίας της Μεσογείου.. Η επικείμενη κατασκευή του αγωγού East Med θα εκτοξεύσει την γεωπολιτική αξία της Κρήτης γιατί θα αποτελέσει αρωγό στην ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ, για να απεξαρτηθεί από την Ρωσία ενεργειακά. H γεωστρατηγική αξία της Κρήτης φάνηκε από την μερική οριοθέτηση ΑΟΖ με την Αίγυπτο . Διότι ακυρώθηκε πρακτικά το Τουρκολιβυικό μνημόνιο Επιπλέον η Γαύδος προσφέρει στην Ελλάδα πρόσθετη ΑΟΖ εμβαδού 2428 Κm^2 και βρίσκεται σε μια περιοχή πλούσια σε υδρογονάνθρακες. Η Κρήτη έχει 8 μεγάλους κόλπους γύρω από αυτήν υπάρχουν 1.300 νησίδες, νησίδια, βραχονησίδες και βράχοι. Τα παραπάνω έχουν χωρικά ύδατα άρα οριοθετώντας την αιγιαλίτιδα ζώνη στα 12 ναυτικά μίλια επεκτείνεται η Εθνική κυριαρχία της χώρας. Η Κρήτη συμβάλλει σημαντικά στην ανάπτυξη του πρωτόγεννή, δευτερογενή, τριτογενή τομέα της χώρας, στον τομέα της απασχόλησης και στον τουρισμό, διαθέτει αξιόλογο δυναμικό Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Επίσης με την κατασκευή του αγωγού Eurosia Interconnector η Ελλάδα θα καταστεί ενεργειακός κόμβος ηλεκτρικής ενέργειας, διαμέσου της Κρήτης, μεταξύ Κύπρου Ισραήλ και ΕΕ Η γεωστρατηγική αξία της Κρήτης πολλαπλασιάζεται από την παραμονή τριών μονάδων του ΝΑΤΟ στο νησί οι οποίες λειτουργούν υπό ελληνικές διοικήσεις. Η Κρήτη συμβάλει στην διαμόρφωση της ήπιας ισχύς της Ελλάδος, με την αναγνωσιμότητα της, την κρητική διατροφή, την ιστορική πολιτισμική της σημασία της, την γεωγραφική της διαμόρφωση, την γεωγραφική της θέση, τα υψηλού επιπέδου ακαδημαϊκά και ερευνητικά ιδρύματα της νήσου. Η πιθανή κατασκευή του αγωγού EastΜed θα μπορούσε να συμβάλει στην διαμόρφωση της ήπιας ισχύς της χώρας. Η Τουρκία παρουσιάζει χάρτες όπου αποδίδουν στην Ελλάδα το ¼ της Κρήτης Σκοπός της Τουρκίας είναι διεκδικήσει όσο το δυνατό μεγαλύτερη ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα στην Ανατολική Μεσόγειο, αγνοώντας ότι η Κρήτη έχει ενωθεί με την Ελλάδα μετά από τέσσερις συνθήκες στις οποίες αναφέρεται το νησί ονομαστικά. Στοιχεία που μειώνουν την γεωστρατηγική αξία της Κρήτης είναι η υποβαθμισμένη αναπτυξιακά ενδοχώρα, το μικρό ποσοστό ανάπτυξης της βαριάς οικονομίας καθώς και η χαμηλή οργάνωσή εμπορικών δικτυών. Επιπλέον η πανδημία COVID-19 κατέδειξε διαθρωτικές ανεπάρκειες στο τομέα του τουρισμού. Η Κρήτη, μπορεί να αποτελέσει έναν απ’ τους πυλώνες ανάκαμψης της Ελλάδας. Με βάση την Κρήτη , μπορεί κανείς να ελέγχει την Ανατολική Μεσόγειο και τις δραματικές εξελίξεις πέριξ αυτής.

Download PDF

View in repository

Browse all collections