Χορήγηση ιθαγένειας στα κράτη-μέλη της Ε.Ε. μετά το 2000

Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η εξέταση της διαχρονικής εξέλιξης του καθεστώτος χορήγησης ιθαγένειας σε πέντε κράτη – μέλη της ΕΕ και συγκεκριμένα την Ελλάδα, την Αυστρία, τη Γαλλία, τη Γερμανία και τη Σουηδία, κατά την περίοδο 2000 – 2015, καθώς και η μεταξύ τους συγκριτική ανάλυση. Για κάθε χώρα εξετάζεται το ισχύον νομικό πλαίσιο χορήγησης ιθαγένειας ως προς το μέρος που αφορά τους τρόπους, τις προϋποθέσεις και τις διαδικασίες κτήσης της ιθαγένειας αλλά και η διαχρονική του εξέλιξη κατά την περίοδο 2000 – 2015. Η επιλογή των υπό εξέταση χωρών έγινε με βάση δύο κριτήρια: την ομοιογένεια και την αντιπροσωπευτικότητα. Η σύγκριση των καθεστώτων χορήγησης ιθαγένειας των πέντε χωρών πραγματοποιήθηκε σε δύο επίπεδα: α) ως προς τις ομοιότητες και τις διαφορές των πολιτικών και πρακτικών που εφαρμόζουν οι υπό εξέταση χώρες κατά τη χορήγηση ιθαγένειας, βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων που έχουν επιλεχθεί και β) ως προς τις τάσεις φιλελευθεροποίησης ή αυστηροποίησης αυτών των πολιτικών και πρακτικών, κατά την εξεταζόμενη περίοδο. Τα κριτήρια που επιλέχθηκαν για τη συγκριτική ανάλυση ήταν η ύπαρξη κανόνων ius soli στο Δίκαιο Ιθαγένειας της κάθε χώρας, οι απαιτούμενες προϋποθέσεις ενσωμάτωσης, οι ακολουθούμενες διαδικασίες πολιτογράφησης και η ανοχή της διπλής ιθαγένειας. Προέκυψε ότι η Ελλάδα και η Γερμανία, χώρες που χαρακτηρίζονται παραδοσιακά ως βαθιά συντηρητικές ως προς την πολιτική χορήγησης ιθαγένειας, προχώρησαν, κατά την εξεταζόμενη περίοδο, σε ριζικές τομές στο Δίκαιο Ιθαγένειάς τους, επιδεικνύοντας τις εντονότερες τάσεις φιλελευθεροποίησης μεταξύ των πέντε υπό εξέταση χωρών. Η Γαλλία υπήρξε ιστορικά και κατά την έναρξη της περιόδου αναφοράς, η χώρα με το πιο φιλελεύθερο Δίκαιο Ιθαγένειας μεταξύ των πέντε χωρών, ωστόσο κατά την εν λόγω περίοδο παρατηρήθηκαν τάσεις αυστηροποίησης, κυρίως αναφορικά με τις προϋποθέσεις ενσωμάτωσης. Η Αυστρία παρέμεινε η χώρα με τις πιο αυστηρές διατάξεις περί χορήγησης ιθαγένειας, προωθώντας κατά την εξεταζόμενη περίοδο μικρής σημασίας αλλαγές, είτε προς την κατεύθυνση αυστηροποίησης είτε φιλελευθεροποίησής τους. Τέλος, η Σουηδία, μια παραδοσιακά «μεσαία» χώρα ως προς τον φιλελεύθερο και ανοιχτό χαρακτήρα του καθεστώτος χορήγησης ιθαγένειας, προχώρησε κατά την περίοδο αναφοράς σε περαιτέρω φιλελευθεροποίηση των σχετικών διατάξεων, γεγονός που την κατατάσσει πλέον ως μια από τις πιο φιλελεύθερες ως προς την πολιτική χορήγησης ιθαγένειας, μεταξύ των υπό σύγκριση χωρών.