Τα σχέδια επίλυσης του κυπριακού προβλήματος: πολιτική και νομική διάσταση

Το Κυπριακό ζήτημα, και το πλήθος των σχεδίων και προτάσεων που επί σχεδόν ενάμιση αιώνα και μέσα από εθνοτικές αντιπαραθέσεις, ταλανίζουν το λαό της Κύπρου, συγκεντρώθηκε στην παρούσα μελέτη. Σκοπός της μελέτης είναι η καταγραφή των διαφόρων σχεδίων και προτάσεων που εκπονήθηκαν για την επίλυση του Κυπριακού ζητήματος, εστιάζοντας κυρίως στην πολιτική και στη νομική τους διάσταση, υπό το πρίσμα εθνικιστικών συγκρούσεων και διαφόρων κοινωνικοπολιτικών παραγόντων μεταξύ ελληνοκυπρίων και τουρκοκυπρίων, αλλά και μέσα από την επιρροή σημαντικών δρώντων του διεθνούς συστήματος και γεωπολιτικών εξελίξεων. Η μεθοδολογία της συγγραφής, ακολούθησε την ανάλυση των τριών επιπέδων από το συστημικό (διεθνές σύστημα), στο κρατικό-πολιτικό και νομικό, καταλήγοντας στους δρώντες (ατομικό) και τα συμπεράσματα που προκύπτουν από την αλληλεπίδραση των επιπέδων στο ζήτημα. Το Κυπριακό αρχικά είχε χαρακτήρα αντι-αποικιακό, με σκοπό την απαλλαγή του λαού της Κύπρου από τους Άγγλους και τη διεκδίκηση του δικαιώματος της αυτοδιάθεσής του. Στη συνέχεια έλαβε το χαρακτήρα ενδοκοινοτικών εθνικιστικών αντιπαραθέσεων. Το πείραμα συμβίωσης δύο μερών, εθνικά και ιστορικά αντίπαλων για αιώνες, το 1960, απεδείχθη μεγάλη πλάνη, αφού το σύνταγμα και η πολιτειακή δομή που επιβλήθηκε στο νησί, αποδείχθηκε δυσλειτουργική, ενώ το συσταθέν κράτος, έφερε μέσα στο θεσμικό του πλαίσιο, το σπόρο του διαχωρισμού και της σύγκρουσης για να καταλήξει μετά τον Ιούλιο του 1974 να είναι ένα ζήτημα παράνομης εισβολής και στρατιωτικής κατοχής του βορείου τμήματος της Κύπρου. Η διεθνής κοινότητα, προσανατολίζεται στην επίλυση ενός διεθνούς προβλήματος, με προσήλωση στην ιδέα της διζωνικής και δικοινοτικής ομοσπονδίας μεταξύ δύο ισότιμων πολιτικά κοινοτήτων. Οι επιδράσεις που έχει δεχθεί το Κυπριακό από τις γεωπολιτικές εξελίξεις, τα στρατηγικά συμφέροντα των δρώντων κρατών και οργανισμών αλλά και τις εσωτερικές εθνοτικές και ενδοκοινοτικές αντιπαραθέσεις, το έχουν καταστήσει ένα χρόνιο πρόβλημα, όπου η εξεύρεση δίκαιης και βιώσιμης λύσης, δείχνουν να μην αντικατοπτρίζουν την πραγματικότητα. Το διεθνές έγκλημα κατά της ειρήνης, της βιαίας εκδιώξεως πληθυσμών, της εθνοκαθάρσεως, της βιαίας εξαφανίσεως προσώπων, του εποικισμού, το διεθνές έγκλημα πολέμου των ανθρωποκτονιών, το διεθνές έγκλημα πολέμου των βασανιστηρίων, το διεθνές έγκλημα πολέμου των βιασμών, το διεθνές έγκλημα πολέμου της καταστροφής των θρησκευτικών και πολιτισμικών μνημείων, συνθέτουν τα τελεσθέντα διεθνή εγκλήματα στην Κύπρο από την Τουρκία, μετά το 1974. Η κάθε λύση από εδώ και εμπρός θα πρέπει να σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα, τις διεθνείς συνθήκες και αποφάσεις και να συμβαδίζει με το Ευρωπαϊκό κεκτημένο.