Η σχέση μεταξύ πυρηνικής ενέργειας και βιώσιμης ανάπτυξης μέσα από τη διαχείριση των ραδιενεργών αποβλήτων: το θεσμικό πλαίσιο στην ΕΕ, οι υφιστάμενες προκλήσεις και οι προοπτικές: οι περιπτώσεις της Γαλλίας, της Σουηδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου

«Το πράγμα που έχουμε να αντιμετωπίσουμε δεν εξαλείφεται παρά μόνο όταν υποστεί διάσπαση. Μπορείτε να το εγκλωβίσετε, μπορείτε να το στερεοποιήσετε, μπορείτε να το ακινητοποιήσετε και να το μετακινήσετε, αλλά δεν μπορείτε να το εξαλείψετε». Η δήλωση του James D. Werner, διευθυντή του προγράμματος του Υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ για τη μακροπρόθεσμη διαχείριση των ραδιενεργών αποβλήτων επί προεδρίας Κλίντον, αναφέρεται στα ραδιενεργά απόβλητα υψηλού επιπέδου και στον παράγοντα του χρόνου που απαιτείται ώστε να καταστούν αβλαβή. Φανερώνει επίσης τη σημασία της αντιμετώπισης ενός κρίσιμου περιβαλλοντικού προβλήματος της εποχής μας, ιδιαίτερα αν αναλογιστούμε τη συνέχιση της χρήσης της πυρηνικής ενέργειας κατά τα επόμενα χρόνια στο πλαίσιο επίτευξης συνθηκών βιώσιμης ανάπτυξης. Η ΕΕ, ως ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς και χρήστες πυρηνικής ενέργειας παγκοσμίως, καλείται να διαχειριστεί μεγάλες ποσότητες ραδιενεργών αποβλήτων στην επικράτεια των κρατών μελών. Οι προκλήσεις εκτείνονται σε τεχνικό, κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο. Η διακυβέρνηση του συγκεκριμένου ζητήματος επιτελείται μέσα από ένα συνεκτικό θεσμικό πλαίσιο που αναθέτει στα κράτη και στους παραγωγούς των αποβλήτων την πρωταρχική ευθύνη αποτελεσματικής διαχείρισης. Τα κράτη της Γαλλίας, της Σουηδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, με το μέγεθος των πυρηνικών τους προγραμμάτων, αποτελούν αντιπροσωπευτικές υλοποιήσεις του σχετικού ευρωπαϊκού θεσμικού πλαισίου διακυβέρνησης, παρά τις επιμέρους διαφοροποιήσεις που παρουσιάζουν. Οι δύο χώρες μάλιστα, Γαλλία και Σουηδία, πρωτοπορούν στο πεδίο αυτό, έχοντας φθάσει σε προχωρημένο στάδιο στις διαδικασίες κατασκευής των πρώτων εγκαταστάσεων γεωλογικής απόθεσης ραδιενεργών αποβλήτων στον κόσμο.