Ρομποτική και ηλεκτρονική προσωπικότητα : ηθικά και νομικά ζητήματα σε Ελλάδα, Ευρωπαική Ένωση και αλλοδαπή

Η παρούσα διδακτορική διατριβή διερευνά το σύνθετο πλέγμα των νομικών, κανονιστικών και ηθικών προκλήσεων που ανακύπτουν από τη ραγδαία εξέλιξη της ρομποτικής επιστήμης και της τεχνητής νοημοσύνης (Τ.Ν.). Σε μια εποχή όπου τα αυτόνομα συστήματα μετασχηματίζουν την καθημερινότητα, την εργασία και τη δημόσια διοίκηση, η έρευνα εστιάζει στην κρίσιμη ανάγκη εξέλιξης του δικαίου παράλληλα με την τεχνολογική πρόοδο. Κεντρικό άξονα της μελέτης αποτελεί η διερεύνηση της έννοιας της «Ηλεκτρονικής Προσωπικότητας». Εξετάζεται το κατά πόσο τα ευφυή ρομποτικά συστήματα δύνανται να αναγνωριστούν ως υποκείμενα δικαίου με δικαιώματα και υποχρεώσεις, παραλληλίζοντας την ιστορική εξέλιξη της νομικής προσωπικότητας σε μη ανθρώπινες οντότητες, όπως οι εταιρείες ή τα στοιχεία της φύσης. Επιπλέον, αναλύονται ζητήματα αστικής και ποινικής ευθύνης σε περιπτώσεις πρόκλησης ζημίας από αυτόνομα συστήματα, όπου η ανθρώπινη υπαιτιότητα είναι δύσκολο να εντοπιστεί (φαινόμενο του «Μαύρου Κουτιού»). Η μεθοδολογία της έρευνας βασίζεται στις αρχές της θεμελιωμένης θεωρίας (Grounded Theory), συνδυάζοντας την ποιοτική ανάλυση, τη συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση και τη συγκριτική μελέτη των νομοθετικών πλαισίων σε Ελλάδα, Ευρωπαϊκή Ένωση και αλλοδαπή (ΗΠΑ, Ασία, Μέση Ανατολή). Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις πρόσφατες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, όπως ο Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act) και η στρατηγική της Ε.Ε. για μια ανθρωποκεντρική προσέγγιση της τεχνολογίας. Τέλος, η διατριβή αναδεικνύει τα ηθικά διλήμματα της «Ρομπο-ηθικής», εξετάζοντας την επίδραση των ρομπότ στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, την ιδιωτικότητα και την κοινωνική ισότητα. Σκοπός της εργασίας είναι να συμβάλει στον επιστημονικό διάλογο για τη δημιουργία ενός ευέλικτου και δίκαιου ρυθμιστικού πλαισίου που θα προστατεύει τον άνθρωπο χωρίς να αναστέλλει την καινοτομία.