Εναλλακτικές μορφές διακυβέρνησης και άσκησης πολιτικής: μοντέλα διεύρυνσης των δημοκρατικών θεσμών

Η νεοφιλελεύθερη διαχείριση της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης του 2008 και η ανατροπή του μεταπολεμικού συσχετισμού δυνάμεων προς όφελος των ισχυρότερων οικονομικά και πολιτικά τάξεων είχε ως αποτέλεσμα τη διάβρωση των δημοκρατικών θεσμών, την υποχώρηση του κοινωνικού κράτους και την περαιτέρω όξυνση των κοινωνικών ανισοτήτων. Στον αντίποδα, στη δεδομένη ιστορική και πολιτική συγκυρία δημιουργήθηκαν και εδραιώθηκαν εγχειρήματα δημοκρατικής διακυβέρνησης, τα οποία εκκινούσαν από την εξυπηρέτηση των αναγκών των ασθενέστερων κοινωνικών τάξεων αλλά και την πληρέστερη ποιοτικά και ποσοτικά εμπλοκή τους στον πολιτικό βίο. Τέτοια παραδείγματα εναλλακτικής διακυβέρνησης εντοπίζονται στη Βενεζουέλα, την Κούβα, τη Βολιβία, και την περιοχή της Βορειοδυτικής Συρίας (Ροζάβα). Μέσω της συγκριτικής μελέτης των εν λόγω πολιτικών συστημάτων γίνεται εφικτή η ανάδειξη μιας σειράς πολιτικών πρωτοβουλιών σε θεσμικό και κοινωνικό επίπεδο που επιτρέπουν την διεύρυνση των δημοκρατικών θεσμών, και σχετίζονται με την άσκηση κοινωνικής πολιτικής, την ενίσχυση των θεσμών συμμετοχής των πολιτών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων, καθώς και την κατοχύρωση των κυριαρχικών δικαιωμάτων των εκάστοτε κρατών.