ΗΠΑ-Απομονωτισμός ή κυριαρχία; Oι δυο ακραίες επιλογές της αμερικανικής εθνικής στρατηγικής ασφαλείας. Συνεργασία ή αντιπαράθεση με την ΕΕ;
Πέτρου, Φίλιππος Ι.
2022
Η παρούσα εργασία επιχειρεί να απαντήσει το ποια στρατηγική στάση έναντι της ΕΕ εκτιμάται ως βέλτιστη για τις ΗΠΑ εντός ενός αναδυόμενου πολυκεντρικού διεθνούς συστήματος, υπό το πρίσμα των κυρίαρχων ιδεολογικών ρευμάτων, που συνυπάρχουν διαχρονικά από ιδρύσεως του αμερικανικού κράτους. Συγκεκριμένα, στο πρώτο κεφάλαιο επιχειρείται η, κατά το δυνατό, διεξοδικότερη παράθεση των επικρατέστερων ιδεολογικών ρευμάτων διαμόρφωσης της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ - του απομονωτισμού και της παγκόσμιας κυριαρχίας μέσω παρεμβατισμού - από την αμερικανική ανεξαρτησία έως το τέλος του ψυχρού πολέμου. Ειδική αναφορά γίνεται στις υποπεριπτώσεις του παρεμβατικού ιδεαλισμού αφενός, ως ρεύμα το οποίο προσπάθησε να συγκεράσει τις διαφορές των δύο αντιμαχόμενων σχολών σκέψης, και του πολιτικού ρεαλισμού αφετέρου, ο οποίος εν πολλοίς επικράτησε στην νεότερη διπλωματική ιστορία των ΗΠΑ. Στο δεύτερο κεφάλαιο παρατίθεται η εξέλιξη των υπόψη ιδεολογικών ρευμάτων διαμόρφωσης της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, μετά το κομβικό σημείο του τέλους του ψυχρού πολέμου. Η καταγραφή αυτής της εξέλιξης αναδεικνύει το γεγονός ότι οι δύο αυτές σχολές σκέψης συνεχίζουν να είναι επίκαιρες στον αμερικανικό δημόσιο διάλογο και σήμερα. Στο τρίτο κεφάλαιο αναλύονται οι λόγοι που πρέπει, κατά τον γράφοντα, να απορριφθεί ο απομονωτισμός από τις αμερικάνικες ηγεσίες ως επιλογή της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Το ανά χείρας πόνημα προκρίνει ως βέλτιστη επιλογή για τις ΗΠΑ, έναν πιο λελογισμένο διεθνή παρεμβατισμό σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν, ο οποίος μέσω ενεργοποίησης διπλωματικών και στρατιωτικών συμμαχιών με συγκεκριμένα κράτη – κλειδιά σε όλες τις υποπεριφέρειες αμερικανικών συμφερόντων του πλανήτη, θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις της νέας παγκόσμιας τάξης που αναδύεται, σε αυτή τη φάση της στρατηγικής αναδίπλωσης στην οποία βρίσκονται οι ΗΠΑ. Στο τέταρτο κεφάλαιο απαριθμούνται οι λόγοι που δεν πρέπει, κατά τον γράφοντα, οι ΗΠΑ να απωλέσουν την ΕΕ από τη ζώνη συμμαχιών τους. Επίσης, καταγράφονται τα πλεονεκτήματα που θα προκύψουν από την περαιτέρω ενίσχυση της ευρωατλαντικής συμμαχίας στην αντιμετώπιση των προκλήσεων του νέου και πιο ασταθή πολυπολικού κόσμου που αναδύεται. Στο πέμπτο κεφάλαιο παρατίθεται μια εκτίμηση του γράφοντος για τη διαμόρφωση της νέας Ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, και (για) τη θέση της Ρωσίας σε αυτήν. Προηγουμένως, το ΝΑΤΟ θεωρούνταν «απαρχαιωμένο ή κλινικά νεκρό», η Αμερική έστρεφε το ενδιαφέρον της στην Ασία, και οι δυο πλευρές του Ατλαντικού όδευαν προς αποσύνδεση (decoupling). Μετά την εισβολή στην Ουκρανία η Δύση συσπειρώθηκε, η Αμερική ξανάστρεψε το ενδιαφέρον της στην Ευρωπαϊκή ήπειρο, το ΝΑΤΟ ετοιμάζεται να υποδεχθεί νέα μέλη, και η Γερμανία άλλαξε υπόδειγμα εξωτερικής πολιτικής. Σε αυτό το πλαίσιο, η εργασία αναλύει τη σχέση ΗΠΑ και ΕΕ, υπό το πρίσμα των δύο κυρίαρχων σχολών σκέψης της αμερικανικής πολιτικής ελίτ, του απομονωτισμού και της παγκόσμιας κυριαρχίας μέσω παρεμβατισμού.
Download PDF
View in repository
Browse all collections