Οι κομματικοί σχηματισμοί στην Ελλάδα (1875-1909): στοιχεία σταθερότητας και λειτουργίας του εκλογικού συστήματος-εξωτερικές επιρροές

Στόχος της παρούσας διατριβής είναι η μελέτη των ελληνικών κομματικών σχηματισμών από το 1875 έως το 1909. Βασική υπόθεση εργασίας αποτελεί ότι η ψηφοφορία για την εκλογή Προέδρου της Βουλής αποτελεί τη σαφέστερη ένδειξη της δύναμης των κομμάτων και των συμμαχιών τους στο κοινοβούλιο. Χρησιμοποιώντας την υπάρχουσα βιβλιογραφία για την πολιτική ιστορία της χώρας, τα επίσημα στοιχεία που αντλήθηκαν από τα κοινοβουλευτικά και τα κρατικά αρχεία και τον ημερήσιο αθηναϊκό τύπο προτείνεται μία νέα μεθοδολογική μέθοδος στην οποία η κατάταξη των βουλευτών γίνεται με τη χρήση μιας συνάρτησης που δημιουργήθηκε λαμβάνοντας υπόψιν τις κατάλληλες μεταβλητές που εφαρμόστηκαν στο σύνολο των ψηφοφοριών της εξεταζόμενης περιόδου. Με αυτόν τον τρόπο πραγματοποιήθηκε η σύζευξη ποιοτικής και ποσοτικής μεθοδολογίας. Τα κυριότερα συμπεράσματα συνοψίζονται στον ετεροκαθορισμό της ελληνικής πολιτικής ζωής, στην απουσία ιδεολογικών γραμμών και στη μεγάλη επίδραση επιμέρους παραγόντων και τοπικών συμφερόντων των βουλευτών, στην ανάγκη «αποκατάστασης» ορισμένων προσωπικοτήτων σε σχέση με τη φήμη και την εικόνα που τις περιέβαλε, στη διαχρονικότητα της Μεγάλης Ιδέας και στη σύνδεσή της με τις αλλεπάλληλες εκφάνσεις του Ανατολικού Ζητήματος. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα χαρακτηριστικά του κομματικού συστήματος της περιόδου δηλαδή στη διαμόρφωσή του πάνω σε δημοκρατική βάση, στη χαλαρή κοινοβουλευτική πειθαρχία, στην αστάθεια και στην αδυναμία θεσμοποίησής του. Η μελέτη του χαρακτηριζόμενου ως αμιγώς πλειοψηφικού εκλογικού συστήματος καταδεικνύει την περιπτωσιολογική λειτουργία του ως ενισχυμένη αναλογική, σημείο το οποίο θα μπορούσε να αποτελέσει υπόθεση εργασίας για μια μελλοντική έρευνα.