Οι Ελληνοτουρκικές κρίσεις του 1987 και του 1996: μια συγκριτική αναλυτική παρουσίαση των κρίσεων και των διεθνοπολιτικών παραμέτρων τους

Μέχρι το 1974 στα ελληνοτουρκικά θέματα κυριαρχούσε το Κυπριακό. Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, η Τουρκία δημιούργησε µε επιτυχία ένα δεύτερο μέτωπο διεκδικήσεων, στο Αιγαίο. Η σταδιακή όξυνση των διμερών ελληνοτουρκικών σχέσεων την περίοδο 1981-1987, θα απολήξει στη δημιουργία ενός κλίματος ανασφάλειας και λανθασμένης αντίληψης των πολιτικών προθέσεων των δύο μερών, με απότοκο την κρίση του Μαρτίου του 1987. Σε αυτή την κρίση, η ελληνική αποτρεπτική στρατηγική κρίνεται επιτυχημένη όπως και ο χειρισμός της κρίσης απόλυτα επιτυχής, καθώς επέφερε την υποχώρηση της Τουρκίας με άμεση διακοπή και τη ματαίωση της πραγματοποίησης ερευνών από το ωκεανογραφικό σκάφος «Σισμίκ-Ι» στην ηπειρωτική υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου, κατά την έναρξή της (27 Μαρτίου 1987). Καθ΄ όλη τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990, οι υποβόσκουσες πολιτικές αξιώσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο και οι συνεπαγόμενες οξύνσεις στις διμερείς πολιτικοδιπλωματικές σχέσεις των δύο κρατών συνεχίζονται, αγγίζοντας το κορυφαίο σημείο κατά την περίοδο του αναφυόμενου κενού ηγεσίας στην ελληνική κυβέρνηση, λόγω της σοβαρής ασθένειας του έλληνα πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου και της αδυναμίας να ασκήσει τα καθήκοντά του (Δεκέμβριος 1995 - Ιανουάριος 1996). Η Τουρκία παρά το δικό της εσωτερικό πολιτικό πρόβλημα, αξιοποίησε το παράθυρο ευκαιρίας. Το επεισόδιο των Ιμίων, στο νησιωτικό σύμπλεγμα των Δωδεκανήσων, αρχικώς εμφανίσθηκε ως ένα είδος δημοσιογραφικού πολέμου, στην πορεία εξελίχθηκε ως ίσως η σοβαρότερη κρίση μεταξύ των δύο χωρών μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974. Η ελληνική αποτρεπτική στρατηγική δεν κρίνεται ως επιτυχημένη καθώς και η διαχείριση της εν λόγω κρίσης. Τα μείζονα σημεία τρωτότητας της ελληνικής αποτρεπτικής στρατηγικής - έλλειψη εσωτερικής συνοχής μεταξύ πολιτικής - στρατιωτικής ηγεσίας, απουσία εναλλακτικών πολιτικο-στρατηγικών επιλογών, έλλειψη συντονισμού στη διαχείριση της κρίσης, αδυναμία ελέγχου της κλιμάκωσης, υψηλός βαθμός τρωτότητας στο τακτικό επίπεδο της ελληνικής στρατιωτικής στρατηγικής – οδήγησαν στον επιτυχή τακτικό αιφνιδιασμό της Άγκυρας και στην έμπρακτη αμφισβήτηση της ελληνικής εδαφικής κυριαρχίας.