Ζητήματα νομιμότητας χρήσης πυρηνικών όπλων στο διεθνές δίκαιο: εξελίξεις και προκλήσεις μετά την υιοθέτηση της Συνθήκης για την Απαγόρευση των πυρηνικών όπλων το 2017

Από τη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι του 1945 μέχρι και σήμερα, το ζήτημα περιορισμού και, ιδανικά, εξάλειψης των πυρηνικών όπλων παραμένει. Οι καταστροφικές συνέπειες της χρήσης όπλων μαζικής καταστροφής και, ειδικότερα, των πυρηνικών όπλων, τόσο σε ανθρωπιστικό όσο και σε περιβαλλοντικό επίπεδο, είναι γνωστές. Ο κόσμος οδηγήθηκε μέσα από μια σειρά διμερών και διακρατικών συμφωνιών αλλά και μέσα από διεθνείς καμπάνιες στο έτος 2017, κατά το οποίο υιοθετήθηκε η Συνθήκη για την απαγόρευση των πυρηνικών όπλων. Η επιτυχία της Συνθήκης καλείται να αποδειχτεί, αφενός διότι μόλις φέτος συγκεντρώθηκε ο απαραίτητος αριθμός επικυρώσεων, ώστε να τεθεί σε ισχύ στις 22 Ιανουαρίου 2021, και αφετέρου, διότι οι κύριες πυρηνικές δυνάμεις (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, ΗΒ, Γαλλία) και οι σύμμαχοί τους την μποϊκοτάρουν. Το όνειρο για πυρηνικό αφοπλισμό ξεθωριάζει από τον αδιάκοπο εκσυγχρονισμό των υπαρχόντων πυρηνικών οπλοστασίων. Μάλιστα, στον αγώνα ανάπτυξης πυρηνικών προγραμμάτων επιδιώκουν να ενταχθούν και χώρες που αισθάνονται απειλή λόγω της γεωπολιτικής τους θέσης, όπως η Τουρκία, υπονομεύοντας τις προσπάθειες για αφανισμό των πυρηνικών όπλων. Στο πεδίο των σύγχρονων προκλήσεων για τη διεθνή ασφάλεια του 21ου αιώνα σημαντική θέση κατέχει και η πυρηνική τρομοκρατία.