Το Στρατηγικό Βάθος της Γαλάζιας Πατρίδας: η στρατηγική της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο, ο τουρκικός αναθεωρητισμός και τα νέα δεδομένα για την Ελλάδα

Η παρούσα μελέτη πραγματεύεται τον τρόπο διαμόρφωσης της πολιτικής του τουρκικού κράτους στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου την τελευταία εικοσαετία. Κεντρικό ρόλο στην ανάλυση διαδραματίζουν οι εντάσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας σχετικά με τον ορισμό των θαλάσσιων ζωνών των δύο κρατών, μια εξέλιξη που μόνο νέα δεν είναι, ωστόσο η ανακάλυψη μεγάλων κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου αναζωπύρωσε τις φιλοδοξίες της τελευταίας και έθρεψε τα αναθεωρητικά της αισθήματα. Η σχεδόν εμμονική στάση της Τουρκίας στη διεξαγωγή ερευνών και στη διεκδίκηση των ενεργειακών πόρων της περιοχής, έχει ως αποτέλεσμα γεωπολιτικές ανακατατάξεις με άμεσες συνέπειες και για την Ελλάδα. Η τρέχουσα κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο είναι ένας εξαιρετικά ευμετάβλητος συνδυασμός γεωστρατηγικών, γεωπολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών δεδομένων, και σ’ αυτό το πλαίσιο, τα δύο κυρίαρχα δόγματα της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, το Στρατηγικό Βάθος και η Γαλάζια Πατρίδα καθορίζουν εν πολλοίς τις κινήσεις της. Η Τουρκία, όντας αντιμέτωπη με εσωτερικά προβλήματα, ακολουθεί την πάγια τακτική της και στρέφει την προσοχή της κοινωνίας στην εξωτερική πολιτική. Η Γαλάζια Πατρίδα προετοιμαζόταν για μακρύ χρονικό διάστημα μέχρι να τεθεί εν τέλει σε εφαρμογή. Σ’ αυτό έπαιξαν καθοριστικό ρόλο τόσο οι διεθνείς συνθήκες, με την επικράτηση της Covid-19 να έχει σχεδόν μονοπωλήσει την προσοχή των κρατών, αλλά και οι περιφερειακές, εξαιτίας του κενού ισχύος που προέκυψε στην περιοχή, το οποίο προκλήθηκε από την αμερικανική απουσία λόγω εκλογών και της μετάβασης της Προεδρίας και της βρετανικής λόγω Brexit. H Τουρκία πέτυχε τον σκοπό της και κατάφερε να αναδιανείμει την ισχύ της περιοχής, αλλά εις βάρος της. Τα νέα δεδομένα είναι αρκετά ενθαρρυντικά για την Ελλάδα, η εξωτερική πολιτική της οποίας χαρακτηρίζεται από γρήγορα αντανακλαστικά και ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ανάπτυξη συνεργειών με γειτονικά κράτη, προωθώντας μια αξιόπιστη και ενοποιητική περιφερειακή αρχιτεκτονική.