Η παρακμή του καθολικού κοσμοπολιτισμού και η νομιμοποίηση της Raison d' Έtat

Οι εσωτερικές διεργασίες επαληθεύουν τη μεταβολή που υπέστη η δυτική Ευρώπη από τις τρέχουσες μορφές επαναστατισμού σε ένα διεθνές περιβάλλον με επικυρίαρχες ρεαλιστικές διεργασίες. Πράγματι, οι εσωτερικές διεργασίες προήλθαν από την οικονομική σύγκρουση, που λόγω της σαφούς κοινωνικής εμπλοκής είχαν και ταξικό χαρακτηρα, και την ιδεολογική μετάλλαξη λόγω της αλληλοσυμπλήρωσης της χριστιανικής ιδεολογίας του Ακινάτη με την αστική πλευρά του ρωμαϊκού δικαίου και τα ατομικά περιουσιακά δικαιώματα που στηρίζει αλλά και με την Αβεροϊκή αριστοτελική ιδεολογία των κοσμικών στοχαστών του Μεσαίωνα. Η επικράτηση και η μετέπειτα διάδοση των ουμανιστικών ιδεών, έφερε ένα νέο κύμα παλαιών ιδεών ρεαλιστικής τάσεως, όπως η ισορροπία ισχύος που εμφανίζεται στο Θουκιδύδη η πολιτική σκοπιμότητα που εμφανίζεται στον Σαλλούστιο και τον Πολύβιο. Προφανώς το κανονικό δίκαιο και η οικουμενικότητα του Δάντη ή ο μεταφυσικός σχολαστικισμός του Ακινάτη θα αντικαθίσταντο στο επίπεδο της δομής. Αν στην συνέχεια επεκράτησε το τελικό σχίσμα της μεταρρύθμισης, θεωρούμε ότι αυτό πρώτον δεν κατέλυσε τα νέα κράτη, και δεύτερον, ο επαναστατισμός του θα ήταν υπερεθνικού χαρακτήρα. Οι συνθήκες του Άουγκσμπουργκ και του Κατό Καμπρεζίς δεν καταλύουν το νέο κράτος, το επιβεβαιώνουν έναντι της οικουμενικότητας. Επιπλέον βασικό στοιχείο των θέσεων των πρώτων προτεσταντών ήταν οι ιδέες του Αυγουστίνου με τις αυστηρές ρεαλιστικές θέσεις περί του πεπτηκώτος ανθρώπου που ζει δίχως ελπίδα να επανέλθει στην πρότερη κατάσταση και τις μεταφυσικές του ανησυχίες για τον θεϊκής προέλευσης απόλυτου προορισμού. Ο θεοκρατικός ολοκληρωτισμός του Καλβίνου απέχει μόλις τριάντα χρόνια.