Μελέτη προσδιοριστικών παραγόντων του καθαρού επιτοκιακού περιθωρίου των τεσσάρων (4) ελληνικών συστημικών τραπεζών κατά την περίοδο της κρίσης

Η έρευνα αυτή αποτελεί μια προσπάθεια μελέτης των προσδιοριστικών παραγόντων του Καθαρού Επιτοκιακού Περιθωρίου των τεσσάρων ελληνικών τραπεζών κατά την περίοδο της κρίσης. Αρχικά, έγινε μια ιστορική Αναδρομή του Ελληνικού Τραπεζικού συστήματος ώστε να εντοπίσουμε τα στοιχεία του μικροοικονομικού και μακροοικονομικού περιβάλλοντος αναφέροντας τον ρόλο του τραπεζικού τομέα στην Ελλάδα, από την ίδρυση του νεοσύστατου Ελληνικού Κράτος το 1928 έως και σήμερα. Ανάλυση έγινε και στις 4 συστημικές Ελληνικές Τράπεζες (Alpha Bank, Eurobank, NBG και Πειραιώς). Στόχος λοιπόν της εργασίας είναι να αναλυθούν όλοι οι παράγοντες που επιδρούν στην τραπεζική πορεία και πιο συγκεκριμένα το αντικείμενο της εργασίας είναι η εμπειρική μελέτη των παραγόντων που επιδρούν στο Καθαρό Επιτοκιακό Περιθώριο στην δύσκολη οικονομική περίοδο 2009 -2013 που επηρεάστηκε ο Ελληνικός και Ευρωπαϊκός κόσμος. Στο επόμενο κεφάλαιο της εργασίας πραγματοποιήθηκε επισκόπηση της σχετικής Βιβλιογραφίας και Αρθρογραφίας με άρθρα και μελέτες πάνω στους παράγοντες που επηρεάζουν το Καθαρό Επιτοκιακό Περιθώριο. Ενδεικτικά αναφέρεται η πρωτοποριακή μελέτη των Ho and Saunders που πραγματοποιήθηκε το 1980 και αποτέλεσε τη βάση της μελέτης των παραγόντων που επιδρούν στο Καθαρό Επιτοκιακό Περιθώριο. Στη συνέχεια περιγράφεται η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε. Πιο συγκεκριμένα, περιγράφονται και αναλύονται όλοι οι δείκτες που χρησιμοποιήθηκαν καθώς και οι λόγοι που επιλέχτηκαν οι συγκεκριμένοι δείκτες. Αναλυτικότερα επιλέχθηκαν οι Δείκτες Κερδοφορίας [Return on Assets (ROA), Return on Equity (ROE), Cost to Income Ratio (C/I)], οι δείκτες Ρευστότητας [Liquid assets to deposit-borrowing ratio (LADST), Net Loans to total asset ratio (NLTA), Net loans to deposit and borrowing (NLDST), Loan loss reserve to gross loans (LRGL) = Loan loss reserve/gross loans, Net profit margin] και οι Μακροοικονομικοί Δείκτες [ Πληθωρισμός (σε ετήσια βάση), ΑΕΠ (σε ετήσια βάση), Εθνικό Χρέος ] Στην συνέχεια παρουσιάστηκαν βασικά χαρακτηριστικά αυτών των δεικτών . Το 2011 λόγω του κουρέματος που πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα έγινε απομείωση της αξίας των Ομολόγων και αυτό είχε σαν συνέπεια όλοι οι δείκτες που επηρεάζονται από τα Ίδια Κεφάλαια να αντιμετωπίζουν σημαντική διακύμανση ενώ παραδείγματα από τέτοιους δείκτες είναι ο RΟΕ του οποίου η τυπική απόκλιση είναι σημαντικά υψηλή, Σπουδαίο είναι να αναδειχθεί η αύξηση που υπάρχει στην πορεία του εθνικού χρέους σαν ποσοστό του ΑΕΠ που το 2009 ήταν στο 125% ενώ το 2013 στο 160% δηλαδή σχεδόν 35 % αύξηση. Τέλος, όσον αφορά τα δεδομένα που αφορούν στην Alpha Bank παρατηρούμε ότι το 2013 η αύξηση στα συνολικά έσοδα οφείλεται στην αρνητική υπεραξία από την αγορά της Εμπορικής τράπεζας. Στο επόμενο κεφάλαιο παρουσιάζονται τα εμπειρικά αποτελέσματα της εργασίας και από τις 3 παλινδρομήσεις που πραγματοποιήθηκαν. Πιο συγκεκριμένα στην 1η Παλινδρόμηση, που πραγματοποιήθηκε με εξαρτημένη μεταβλητή το ΝΙΜ και ανεξάρτητες τους δείκτες (ci, ladst, ntla, nldst, lrgl) διαπιστώθηκε ότι στατιστικά σημαντική με P|z| περίπου ίση με το 0 είναι μόνο το C/I δηλαδή το ΝΙΜ επηρεάζεται στατιστικά σημαντικά και μάλιστα με αρνητική συσχέτιση μόνο από τον το δείκτη Κόστος / Έσοδα. Στην 2η Παλινδρόμηση που πραγματοποιήθηκε με εξαρτημένη μεταβλητή το ΝΙΜ και ανεξάρτητες τους δείκτες (ci, ladst, nlta, nldst, lrgl, annual inflation, annual gdb, national debt) διαπιστώθηκε ότι στατιστικά σημαντική με P|z| περίπου ίση με το 0 είναι και σε αυτή την περίπτωση μόνο το C/I δηλαδή ότι το ΝΙΜ επηρεάζεται στατιστικά σημαντικά και μάλιστα με αρνητική συσχέτιση μόνο από τον το δείκτη Κόστος / Έσοδα. Στην 3η Παλινδρόμηση που πραγματοποιήθηκε με εξαρτημένη μεταβλητή το ΝΙΜ και ανεξάρτητες τους δείκτες (roa, roe, ci, ladst, nlta, nldst, lrgl, annual inflation, annual gdb, national debt) διαπιστώθηκε ότι στατιστικά σημαντική με P|z|περίπου ίση με το 0 είναι ο δείκτης ROA δηλαδή το ΝΙΜ επηρεάζεται στατιστικά σημαντικά και μάλιστα με θετική συσχέτιση από τον το δείκτη ROA.