Κράτος και παγκοσμιοποίηση: η προσέγγιση των Jessop, Panitch, Robinson

Οι τελευταίες δεκαετίες, με σημείο έναρξης την κρίση της δεκαετίας του 1970 αποτελούν μια περίοδο όπου οι αλλαγές στο επίπεδο της οικονομίας αλλά και της συγκρότησης της πολιτικής εξουσίας είναι ιδιαίτερα πλούσιες και τροποποιούν τους όρους της παραγωγής και αναπαραγωγής των καπιταλιστικών σχέσεων. Η εργασία αυτή διερευνά τα ερωτήματα που γεννούν αυτοί οι μετασχηματισμοί στο πεδίο του κράτους από την σκοπιά της συνολικής πολιτικής οργάνωσης των σύγχρονων κοινωνικών σχηματισμών. Προκύπτουν ερωτήματα όπως: ποιος είναι ο σύγχρονος ρόλος του εθνικού κράτους, σε ποιο βαθμό λειτουργίες όπως η παραγωγή πολιτικής, η αναπαραγωγή των καπιταλιστικών σχέσεων και των φορέων τους διεξάγεται από το ίδιο το κράτος, ποιος είναι ο ρόλος του ιμπεριαλισμού και των υπερεθνικών οργανισμών εντός αυτού του συστήματος πολιτικής διακυβέρνησης. Για τον σκοπό αυτό αναλύονται οι προσεγγίσεις τριών διανοητών στο πεδίο της θεωρίας του κράτους, των Leo Panitch, William Robinson, Bob Jessop. Ο Panitch, επαναφέρει σε νέα βάση την θεωρία του ιμπεριαλισμού μέσω της έννοιας της άτυπης αυτοκρατορίας των ΗΠΑ και περιγράφει τον τρόπο οργάνωσης της πολιτικής εξουσίας στον διεθνοποιημένο καπιταλισμό. Ο Robinson υποστηρίζει ότι τις τελευταίες δεκαετίες συγκροτείται ένα νέο στάδιο ανάπτυξης του καπιταλισμού το οποίο χαρακτηρίζεται από την οργάνωση σε υπερεθνικό επίπεδο, την συγκρότηση του υπερεθνικού κράτους, της υπερεθνικής αστικής και εργατικής τάξης. Τέλος, ο Jessop συνεχίζει και εμβαθύνει το έργο του Πουλαντζά σε αυτό το πεδίο, περιγράφοντας ένα πολύπλοκο σύστημα που παράγει τις διευθετήσεις και τα καθεστώτα ρύθμισης εντός των κοινωνικών σχηματισμών. Στο πλαίσιο της παρούσας εργασίας γίνεται μια συγκριτική ανάλυση και σχολιασμός των προσεγγίσεων αυτών και εντοπίζονται συγκλίσεις και αντιθέσεις στις επιμέρους πτυχές. Η ανάλυση αυτή στοχεύει στην παραγωγή ενός θεωρητικού πλαισίου για την προσέγγιση του σύγχρονου εθνικού κράτους, των μετασχηματισμών και του ρόλου του. Στην πλαίσιο αυτής της διαδικασίας διατυπώνονται τα συμπεράσματα σε σχέση με τους μετασχηματισμούς που υφίστανται το εθνικό κράτος και τον ρόλο του στις σύγχρονες κοινωνίες.