Η ευρωπαϊκή διαχείριση των μεικτών μεταναστευτικών ροών: συγκριτική θεώρηση με το πρότυπο μεταναστευτικής πολιτικής της Αυστραλίας

Το κοινό ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου αποτελεί ένα πολύ σημαντικό επίτευγμα της Ε.Ε το οποίο έχει μια μακρά πορεία σταδιακής δημιουργίας μέχρι να λάβει τη μορφή που έχει σήμερα. Ωστόσο, η κορύφωση της προσφυγικής και μεταναστευτικής κρίσης στην Ευρώπη στα μέσα της περασμένης δεκαετίας ανέδειξε με τον πλέον εμφατικό τρόπο τις δομικές αδυναμίες του και έφερε στο προσκήνιο συζητήσεις, οι οποίες καλούσαν σε λήψη αυστηρότερων πολιτικών διαχείρισης των μεικτών μεταναστευτικών ροών. Την ίδια στιγμή, η Αυστραλία, μια χώρα η οποία έχει μακρά παράδοση στην φιλοξενία προσφύγων και μεταναστών στο έδαφος της, έχει αναπτύξει μια ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη πολιτική για την αποτελεσματική αντιμετώπιση αντίστοιχων ροών προς το έδαφος της. Στο επίκεντρο αυτής βρίσκεται η μεταφορά των αιτούντων διεθνή προστασία σε τρίτα συνεργαζόμενα κράτη και η εξωεδαφική εξέταση των αιτημάτων τους με προοπτική είτε παραμονής τους εκεί μετά την αναγνώριση τους είτε μεταφοράς τους σε άλλα κράτη. Η εν λόγω πολιτική δέχεται δριμεία κριτική από εθνικούς και διεθνείς δρώντες, κράτη, οργανισμούς και την οργανωμένη κοινωνία των πολιτών αναφορικά με την συμβατότητα της με τις διεθνείς νομικές δεσμεύσεις της χώρας. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση της δυνατότητας εφαρμογής μιας πολιτικής αντίστοιχης με της Αυστραλίας από την Ε.Ε στα πλαίσια μιας αποτελεσματικής αντιμετώπισης των αυξημένων μεικτών ροών προς το έδαφος της. Ως εκ τούτου και προκειμένου να δοθεί η απάντηση στο ερώτημα αυτό παρουσιάζεται το νομικό και θεσμικό πλαίσιο του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου και οι παθογένειες που αυτό έχει. Ακολούθως, εξετάζεται και παρουσιάζεται το αντίστοιχο σύστημα της Αυστραλίας, οι βάσεις ανάπτυξης της πολιτικής διαχείρισης των μεικτών μεταναστευτικών ροών και η αποτελεσματικότητα αυτής. Τέλος, διερευνάται αν η πολιτική αυτή θα μπορούσε να προσαρμοστεί στο ευρωπαϊκό περιβάλλον και να είναι συμβατή με την ευρωπαϊκή έννομη τάξη καθώς και ποιες εναλλακτικές επιλογές υπάρχουν για την Ε.Ε προκειμένου να καταστεί ικανή να αντιμετωπίσει μια παρόμοια κρίση στο μέλλον. Η σχετική μεθοδολογία που χρησιμοποιείται στην παρούσα εργασία αφορά την διερεύνηση και μελέτη ελληνικής και ξενόγλωσσης βιβλιογραφίας και αρθρογραφίας, καθώς και την αξιοποίηση πρωτογενών κειμένων και πηγών. Η έρευνα καταλήγει στο συμπέρασμα πως μια αποτελεσματική αλλά ωστόσο αμφιλεγόμενη ως προς τη νομιμότητα της πολιτική διαχείρισης των μεικτών μεταναστευτικών ροών στα πρότυπα της Αυστραλίας δεν θα είχε ρεαλιστική βάση εφαρμογής από την Ε.Ε. Οι ιδρυτικές συνθήκες και το ενωσιακό δίκαιο συνολικά είναι μη συμβατά με πολιτικές οι οποίες δεν αντανακλούν τις θεμελιώδεις αρχές της Ε.Ε. Ως εκ τούτου, η Ε.Ε οφείλει να στραφεί σε άλλες λύσεις εκσυγχρονισμού του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου, καθιστώντας το ικανό να ανταποκριθεί στις σύγχρονες προκλήσεις.