Προκαταρκτικά στοιχεία για μια σύγχρονη θεώρηση του εμφυλίου πολέμου

Στόχος της παρούσας εργασίας είναι μια διαφορετική προσέγγιση της σύγχρονης θεωρίας του πολέμου. Κρίσιμη έννοια, εδώ, αναδεικνύεται αυτή του εμφυλίου πολέμου, ο οποίος εξοβελίστηκε στο περιθώριο της πολιτικής ερμηνείας του πολέμου εν γένει, καθ’ όλη τη νεωτερικότητα. Μπορούμε να πούμε ότι κάτι τέτοιο κατέστη δυνατό μέσω μιας τριπλής εντυπωσιακής επιχείρησης αναπαραστάσεων: (1) στο θεολογικο-πολιτικό πεδίο, από τον Hobbes ως το φάντασμα της επιστροφής στη βαρβαρότητα της φυσικής κατάστασης· (2) στο τεχνο-πολιτικό, από τον Clausewitz σαν συμπληρωματικό ή/και εξαιρετικό επιχειρησιακό σκέλος της επίσημης σχέσης πολεμικών επιχειρήσεων-πολιτικής διαμεσολάβησης· (3) και τέλος στο δικαιϊκο-πολιτικό, από τον Schmitt σαν παρεμβολή του πολιτικού. Δεν θα μπορούσαμε να επιχειρήσουμε εδώ μια πλήρη και συνολική αντιστροφή αυτής της κραταιάς μεθόδου, που έλκει την μεθοδολογική καταγωγή της από τη διαλεκτική του Hegel. Ένα σύνολο τέτοιων αντιστροφών χρειάζεται να κάνει χρήση του τρόπου με τον οποίο ο Marx πέτυχε την αναστροφή της εγελειανής διαλεκτικής· όχι όμως «με τα πόδια πάνω και το κεφάλι κάτω», ούτε τόσο με τη μετακίνηση «από το θεμέλιο της Ιδέας στην υλική αντιστροφή του», όπως έχει επικρατήσει, αλλά με την ανάδειξη του κοινωνικού πολέμου σαν αποτέλεσμα της αδυνατότητας του συμπεριληπτικού αποκλεισμού του «όχλου» (το υπόλειμμα της διαλεκτικής συγκρότησης οικογένειας-κοινωνίας πολιτών-κράτους) στην κοινωνική συνθήκη. Έτσι, επιχειρούμε επιμέρους σημειωτικές μεθοδολογικές αντιστροφές: (1) από τη θεολογικο-πολιτική κυριαρχία στην βιοπολιτική αδυνατότητα του κράτους (Foucault)· (2) από την τεχνο-πολιτική επέλαση της στρατιωτικής μηχανής στην διάσπαση των νομαδικών ροών της αντάρτικής μηχανής (Deleuze-Guattari)· (3) από τον δικαιϊκο-πολιτικό ορίζοντα της κρατικής κυριαρχίας σε μια νέα υποκειμενική λογική «ηθικής στον εμφύλιο πόλεμο» (Agamben). \r\nΕπιχειρώντας να αποφύγουμε (ή να ξεπεράσουμε) το βραχυκύκλωμα του θεωρητικού στοχασμού πάνω στην σχέση εξαίρεσης-ομαλότητας, η οποία κατέληξε να εγκλωβίζει με τη σειρά της τη σχέση επανάστασης-εμφυλίου πολέμου στον κρατικό ορίζοντα, θα μεταθέσουμε το βλέμμα μας από την κυρίαρχη θεώρηση στο σώμα των ρευμάτων υποκειμενοποίησης, δηλαδή της «επιθυμητικής κοινωνικής παραγωγής», που καθιστούν δυνατή μια διαφορετική οπτική του εμφυλίου πολέμου.