Το καθεστώς απόδοσης της ιθαγένειας: μια συγκριτική ανάλυση μεταξύ πέντε ευρωπαϊκών χωρών: Ελλάδα, Γερμανία, Ιταλία, Γαλλία, Ισπανία

Στόχος του ανά χείρας πονήματος είναι η μελέτη της διαχρονικής εξέλιξης του καθεστώτος ιθαγένειας σε πέντε χώρες, της Ευρώπης, την Ελλάδα, την Ιταλία, τη Γερμανία, τη Γαλλία και την Ισπανία έως και σήμερα. Σε κάθε χώρα γίνεται ιστορική αναδρομή για να διαφανεί η εξέλιξη της ιθαγένειας, αλλά και για να γίνουν κατανοητές οι εκάστοτε κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές συνθήκες της κάθε χώρας σε κάθε χρονική περίοδο που εξετάζεται. Οι πέντε χώρες μελετήθηκαν συγκριτικά έχοντας ως γνώμονα τις ομοιότητες και διαφορές τους στο πολιτικό και νομικό υπόβαθρο του καθεστώτος ιθαγένειας, καθώς και τα κριτήρια απόδοσης ιθαγένειας. Λήφθηκε υπόψιν η ύπαρξη των αρχών jus sanguinis και jus soli, οι προυποθέσεις ένταξης στην κοινωνία, οι διαδικασία πολιτογράφησης και η ανοχή ή μη στη διπλή ή πολλαπλή ιθαγένεια. Παρατηρείται, κατά τη μελέτη, ότι η Γερμανία και η Ελλάδα, ενώ υπήρξαν στο παρελθόν έντονα συντηρητικές αναφορικά με το καθεστώς ιθαγένειας, κατά τη δεκαετία του 1990 και του 2000 κι εφεξής εξέλιξαν ριζικά το νομικό σύστημα ιθαγένειας. Η Γαλλία, που απετέλεσε την πιο προοδευτική χώρα διαχρονικά, παρουσίασε σε κάποιες στιγμές της εξέλιξης του καθεστώτος ιθαγένειας τάσεις αυστηροποίησης των διαδικασιών ένταξης, κυρίως μετά την αύξηση των μεταναστευτικών ροών στα μέσα της δεκαετίας του 2010. Η Ισπανία και η Ιταλία -και οι δύο χώρες με έντονα τα στοιχεία του μοναρχισμού κατά το παρελθόν- διατηρούν ακόμη και σήμερα τα συντηρητικά αντανακλαστικά απέναντι στα κριτήρια ένταξης και απόδοσης της ιθαγένειας, κυρίως όσων αφορά στους μετανάστες. Εντούτοις, πολύ μεγαλύτερη ευαισθησία επιδεικνύουν όλες οι χώρες στην περίπτωση των προσφύγων και των δικαιούχων διεθνούς προστασίας.