Το δικαίωμα της εξωτερικής αυτοδιάθεσης (απόσχιση) και το διεθνές δίκαιο: οι αποσχίσεις του Μαυροβουνίου και του Κοσσυφοπεδίου από την πρώην Γιουγκοσλαβία

Οι επιπτώσεις της παγκοσμιοποίησης έχουν οδηγήσει στη μεταβολή του τρόπου λειτουργίας της διεθνούς σκηνής και της Ευρώπης, με χαρακτηριστικότερη στο χώρο των Βαλκανίων την κατάρρευση της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Η αρχή της αυτοδιάθεσης έχει εξελιχθεί στη σύγχρονη εποχή ως μία από τις βασικότερες αρχές του διεθνούς δικαίου και προκαλεί το ενδιαφέρον των σύγχρονων μελετητών. Στο πλαίσιο αυτό τα τελευταία χρόνια αυξάνονται οι αποσχίσεις σε διεθνές επίπεδο, οδηγώντας στην ενίσχυση ενός πολιτικού και επιστημονικού διαλόγου για τη δυνατότητα νομιμοποίησής τους. Τα ερευνητικά ερωτήματα που εξετάστηκαν στην παρούσα εργασία αφορούν στην απόσχιση του Μαυροβουνίου και του Κοσσόβου καθώς επίσης και στη μετέπειτα αναγνώρισή τους από το διεθνές δίκαιο. Και τα δύο αποσχιστικά κινήματα αναπτύχθηκαν στην πρώην κομμουνιστική Γιουγκοσλαβία και εμφανίστηκαν σχεδόν ταυτόχρονα με την ανεξαρτητοποίηση των 5 υπολοίπων ομοσπονδιακών κρατών της. Επιπλέον τα αποσχιστικά αυτά κινήματα προκάλεσαν έντονο προβληματισμό στη διεθνή κοινότητα, ενώ έντονες είναι οι αλλαγές που επέφεραν στην περιοχή της Βαλκανικής. Αξίζει να σημειωθεί ότι υπάρχουν και αρκετές διαφοροποιήσεις οι οποίες αιτιολογούν τον τρόπο αντιμετώπισής τους και αποδοχής τους από τη διεθνή κοινότητα. Σε γενικές γραμμές θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο τύπος αυτών των επεμβάσεων αλλάζει τις αρχές που διέπουν τη διεθνή ζωή και δημιουργεί ένα επικίνδυνο προηγούμενο στον τομέα της διεθνούς πολιτικής και των διεθνών σχέσεων. Στην παγκοσμιοποίηση της σύγχρονης εποχής, κατά την οποία το ΝΑΤΟ πρέπει να προσδιορίσει το νέο του ρόλο και η Ε.Ε. δεν κατόρθωσε ούτε να αποτελέσει το αντίπαλο δέος των ΗΠΑ και της Ρωσίας, ούτε να διαμορφώσει ένα σύστημα συλλογικής ασφάλειας με τη συμμετοχή της Ρωσίας, τα εθνικά κράτη οφείλουν να καθορίσουν την πολιτική τους με βάση το εθνικό συμφέρον.