Τηλεοπτικές άδειες: το εθνικό και ενωσιακό κανονιστικό πλαίσιο της οικονομικής δραστηριότητας εταιρειών ΜΜΕ

Η παρούσα διπλωματική μελέτη διακρίνεται σε δυο μέρη, τα οποία διέπονται από κοινή προβληματική. Πιο συγκεκριμένα, καταγράφεται και αναλύεται μέσω της οικείας ευρωπαϊκής και διεθνούς, όπου απαιτείται, βιβλιογραφίας και αρθρογραφίας, αλλά και των επίσημων ηλεκτρονικών πηγών των θεσμικών οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το πρωτογενές και κυρίως το παράγωγο δίκαιο από το οποίο απορρέουν οι αρχές και οι κανόνες δικαίου, που διέπουν τον οπτικοακουστικό τομέα, την αδειοδότηση των ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθμών στα κ-μ της Ένωσης, το «πέρασμα» στην ψηφιακή εποχή αλλά και τα θεσμικά εμπόδια στην παραβίαση των κανόνων του υγιούς ανταγωνισμού και της συγκέντρωσης των ΜΜΕ.Επίσης, μέρος της παρούσας αποτελεί και η παρουσίαση πινάκων στοιχείων και αποτελεσμάτων, συγκριτικών στην πλειοψηφία τους, συνεπεία έρευνας που πραγματοποιήθηκε στους τομείς της τηλεοπτικής αδειοδότησης και λειτουργίας στα λοιπά, πλην της Ελλάδας, ευρωπαϊκά κράτη, παρέχοντας χρηστικά δεδομένα προς γνώση και κριτική προσέγγιση.Τέλος, καταγράφονται και αξιολογούνται, βάσει επισήμως αναρτηθέντων εγγράφων εργασίας των επιμέρους ομάδων των θεσμικών ευρωπαϊκών οργάνων, της συναφούς αρθρογραφίας, ηλεκτρονικής και έντυπης, αλλά και σχετικών ομιλιών σε συνέδρια και ημερίδες, οι απόψεις της Επιτροπής και του Συμβουλίου, αναφορικά με το μείζον πρόβλημα της παραβίασης αρχών και κανόνων της ΣΛΕΕ, της ΕΣΔΑ και του ίδιου του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, προς την κατεύθυνση της νόθευσης του ανταγωνισμού από τις εταιρείες ΜΜΕ και της συνεπακόλουθης αποδυνάμωσης της πολυφωνίας και του πλουραλισμού στα ιδιωτικά μέσα ενημέρωσης. Η διαδρομή από την Ευρώπη, γενικότερα, καταλήγει στην Ελλάδα, ειδικότερα, που, από το 1989, όπου πρωτοεμφανίστηκαν τα ιδιωτικά τηλεοπτικά κανάλια, έως και σήμερα, όπου αυτά τείνουν να «εκλείψουν», ποσοτικά αλλά και ως προς το ποιοτικό τους περιεχόμενο, ζητούμενο παραμένει το εξής: η αποκατάσταση της νομιμότητας στο καθεστώς αδειοδότησης και λειτουργίας των μέσων μαζικής ενημέρωσης, ο εξορθολογισμός του τηλεοπτικού σκηνικού, αναφορικά με την τήρηση των αρχών της αντικειμενικής πληροφόρησης και της πολυφωνίας και κυρίως η νόμιμη ένταξη και κυρίως οικονομική δράση σε αυτό το σκηνικό των επιχειρήσεων ΜΜΕ. Έτσι, ερευνάται και καταγράφεται το κανονιστικό πλαίσιο της έλευσης, πριν από περίπου 30 χρόνια, της ιδιωτικής τηλεόρασης στην ελληνική πραγματικότητα, αλλά και η επιρροή που αυτή άσκησε στην τότε διαμορφούμενη κοινωνική και πολιτική ζωή των πολιτών και των πολιτικών, με αποκορύφωμα το καθεστώς της προσωρινής αδειοδότησης των ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθμών πανελλαδικής εμβέλειας, το οποίο υφίσταται έως και σήμερα, θυμίζοντας όσο ποτέ το ουδόλως τελικά αρχαίο και τόσο τελικά νέο «ουδέν μονιμότερον του προσωρινού».Η έρευνα και η ανάλυση εστιάζουν στην εφαρμογή των συνταγματικών κανόνων που αφορούν στην ελευθερία του Τύπου, τον άμεσο έλεγχο του κράτους, τη δημιουργία και την έως σήμερα δράση του ΕΣΡ και την πολύ κρίσιμη διάταξη περί του ασυμβιβάστου του «βασικού μετόχου», η οποία παρατίθεται, εξετάζεται, κρίνεται και σχολιάζεται υπό το πρίσμα της εθνικής νομοθεσίας και κυρίως της ευρωπαϊκής νομολογίας. Η διακινδύνευση της αρχής διαφάνειας στις δημόσιες συμβάσεις, το φαινόμενο της υπαρκτής πολλαπλής ιδιοκτησίας και συγκέντρωσης δραστηριοτήτων των επιχειρήσεων ΜΜΕ, αλλά και η παραβίαση των συνταγματικώς κατοχυρωμένων αρχών της πολυφωνίας και της αμερόληπτης ενημέρωσης, καθίστανται, επίσης, αντικείμενο μελέτης της παρούσας διπλωματικής εργασίας.Τέλος, γίνεται εκτενής αναφορά και ανάλυση, δυνάμει πρωτογενούς έρευνας, στις πρόσφατες εξελίξεις στην ελληνική τηλεοπτική πραγματικότητα, σχετικά με το νέο νομοθετικό πλαίσιο, που ορίζει, μεταξύ άλλων, τη διαδικασία διενέργειας της διαγωνιστικής διαδικασίας για τη χορήγηση των τηλεοπτικών αδειών στους παρόχους περιεχομένου επίγειας ψηφιακής τηλεοπτικής ευρυεκπομπής ελεύθερης λήψης εθνικής εμβέλειας από τον αρμόδιο υπουργό και την «παράκαμψη» του ΕΣΡ ως προς αυτό, με έμφαση στην πολύ πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ, η οποία σεβόμενη τις αρχές της διάκρισης των λειτουργιών και της ανεξαρτησίας και αμεροληψίας ως προς την άσκηση του δικαστικού λειτουργήματος, διετύπωσε κρίση αποφέρουσα με τη σειρά της «κρίση» πάσης φύσεως σε επιχειρηματίες και μέλη της κυβέρνησης.