Φορολογική πολιτική και οικονομική ανάπτυξη: η επίδραση της φοροδιαφυγής

Όπως είναι ευρέως γνωστό, η κρίση χρέους, ρευστότητας και φερεγγυότητας την οποία βιώνει η Ελλάδα από το 2008 έως σήμερα σε συνδυασμό με τις αυστηρές οικονομικές μεταρρυθμίσεις τις οποίες έχει υιοθετήσει η υπό επιτήρηση χώρα μας έχουν ως αποτέλεσμα την αποδυνάμωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας. Επίσης, επιδρούν αρνητικά στην επίτευξη βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η μελέτη δύο σύγχρονων ιδιαίτερα σημαντικών ζητημάτων/παραμέτρων, πρώτον της δυνατότητας επίτευξης οικονομικής ανάπτυξης στη χώρα μας, και δεύτερον της συνεχώς μεταβαλλόμενης φορολογικής πολιτικής. Σε κάποιο βαθμό αυτά τα δύο ζητήματα αλληλοεπιδρούν το ένα στο άλλο. Πέρα όμως από την κάλυψη αυτών των ζητημάτων σημαντικός θεωρείται και ο βαθμός επίδρασης του παράγοντα «φοροδιαφυγή» στη διαμόρφωση της φορολογικής πολιτικής και κατ’ επέκταση στην υλοποίηση της οικονομικής ανάπτυξης. Η εργασία χωρίζεται σε δύο κύρια μέρη. Στο πρώτο μέρος το οποίο αποτελείται από τρία κεφάλαια πραγματοποιείται η βιβλιογραφική ανασκόπηση. Στο δεύτερο μέρος παρουσιάζεται η έρευνα που διενεργήθηκε με τη χρήση ερωτηματολογίου σε επιλεγμένο πληθυσμό, οι περιορισμοί της έρευνας, η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων και τα θέματα για περαιτέρω διερεύνηση του υπό εξέταση ζητήματος. Αναλυτικότερα, το πρώτο μέρος της διπλωματικής εργασίας είναι θεωρητικό. Στο 1ο κεφάλαιο: “Οικονομική Ανάπτυξη”, αναλύεται η έννοια της (βιώσιμης) ανάπτυξης ενώ παράλληλα γίνεται μια σύντομη ιστορική αναδρομή. Επίσης, παρατίθεται η αναπτυξιακή πολιτική της Ελλάδας για το χρονικό διάστημα 2017 – 2021 και η επίδραση της οικονομικής ανάπτυξης στην φορολογική πολιτική. Στο 2ο κεφάλαιο: “Φορολογική Πολιτική”, αναλύονται χρήσιμες φορολογικές έννοιες, γίνεται λόγος για τα είδη των φόρων και τις τροποποιήσεις αυτών τη περίοδο 2008-2017, καθώς και την πορεία των φορολογικών εσόδων και τέλος γίνεται αναλυτική αναφορά στην επίδραση της φορολογικής πολιτικής στην οικονομική ανάπτυξη. Στο 3ο κεφάλαιο “Φοροδιαφυγή”, γίνεται αναφορά στις αιτίες, τις επιπτώσεις και τους τρόπους καταπολέμησης του φαινομένου αυτού. Το δεύτερο μέρος της εργασίας περιλαμβάνει την έρευνα. Ειδικότερα, στο 4ο κεφάλαιο “Εμπειρική Έρευνα” περιλαμβάνονται τα ερευνητικά ερωτήματα, η μεθοδολογία και τα εργαλεία μέτρησης των αποτελεσμάτων, ο πληθυσμός και οι περιορισμοί της έρευνας. Επιπλέον, ερμηνεύονται τα αποτελέσματα, αποτυπώνονται τα συμπεράσματα και παρουσιάζονται τα θέματα για μελλοντική έρευνα. Τέλος, στο παράρτημα παρατίθενται πίνακες που παρουσιάζουν τις μεταβολές των συντελεστών των φόρων και των εισφορών τη δεκαετία 2008-2017, πίνακες σχετικά με την πορεία των εσόδων από κάθε είδος φόρου για το ίδιο χρονικό διάστημα και υπόδειγμα του διανεμηθέντος ερωτηματολογίου.