Η γονική σύγκρουση και οι περιορισμοί στον πατρικό ρόλο μέσα από το βίωμα των χωρισμένων πατέρων και οι απόψεις τους για τη συνεπιμέλεια

Η παρούσα έρευνα αφορά την μείωση της πατρικής συμμετοχής στη φροντίδα και τη ζωή των παιδιών μετά από το χωρισμό ή το διαζύγιο των γονιών τους. Συγκεκριμένα μέσα από το βίωμα του χωρισμένου ή διαζευγμένου πατέρα που δεν διαμένει με τα παιδιά του, η έρευνα εστιάζει στον μηχανισμό και στους παράγοντες που συμβάλλουν στη μείωση της πατρικής συμμετοχής και ειδικότερα στο ρόλο που διαδραματίζει η γονική σύγκρουση στο φαινόμενο αυτό. Επιπλέον μέσα από τις απόψεις των χωρισμένων πατέρων για την συνεπιμέλεια διαφωτίζονται σημαντικές πλευρές του ζητήματος της θέσπισης και εφαρμογής της. Για την εξέταση των ερωτημάτων της έρευνας εφαρμόστηκε ποιοτική μέθοδος συλλογής και ανάλυσης δεδομένων. Συγκεκριμένα πραγματοποιήθηκαν 9 ημιδομημένες συνεντεύξεις και τα δεδομένα τους αναλύθηκαν με Φαινομενολογική Ερμηνευτική Ανάλυση από την οποία προέκυψαν 7 Θέματα με 15 υποθέματα. Στα αποτελέσματα φάνηκε ότι διάφοροι παράγοντες όπως: το θεσμικό πλαίσιο, η συγκυρία της πανδημίας, η ποιότητα της γονικής σχέσης/συνεργασίας, η φάση ανάπτυξης του παιδιού, η απόσταση του τόπου κατοικίας, το κοινωνικό και οικογενειακό περιβάλλον, συμβάλλουν στο βαθμό της πατρικής συμμετοχής περιορίζοντας ή ενισχύοντάς την. Ειδικότερα ως προς το ρόλο της γονικής σύγκρουσης στη μείωση της πατρικής συμμετοχής τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η καλή επικοινωνία και συνεργασία των γονιών ενισχύουν τον πατρικό ρόλο και ταυτόχρονα περιορίζουν τις αρνητικές επιδράσεις των υπολοίπων παραγόντων. Αντίθετα στις περιπτώσεις έντονης γονικής σύγκρουσης και ειδικότερα όταν η διαχείρισή της δεν είναι εποικοδομητική (π.χ. κακή επικοινωνία, εμπλοκή του παιδιού) τότε ο πατρικός ρόλος είτε παρεμποδίζεται είτε απλώς στερείται υποστήριξης. Επιπλέον στις περιπτώσεις αυτές η σύγκρουση και ο τρόπος διαχείρισής της μπορεί να επιδεινώσει τις αρνητικές συνέπειες των υπολοίπων παραγόντων. Όσον αφορά το ρόλο του θεσμικού πλαισίου αναδείχθηκε μια αμφίδρομη επίδραση κατά την οποία το θεσμικό πλαίσιο επηρέαζε τις προσδοκίες και τις συμπεριφορές των γονιών αλλά παράλληλα και οι συμπεριφορές των γονιών μπορούσαν να επηρεάσουν την εμβέλεια της επίδρασης των θεσμών στην πατρική συμμετοχή. Επίσης στα αποτελέσματα παρατηρήθηκε ποικιλία απόψεων των χωρισμένων πατέρων για τη συνεπιμέλεια. Συνολικά πάντως προέκυψε ότι για την άσκηση του πατρικού ρόλου μετά το χωρισμό είναι πολύ σημαντικό να υπάρχει ανεμπόδιστη επαφή πατέρα – παιδιού με επαρκή χρόνο επαφής και ευέλικτες ρυθμίσεις του. Επιπλέον προέκυψε ότι η θέσπισή της συνεπιμέλειας μπορεί να λειτουργήσει ενισχυτικά στον πατρικό ρόλο, ωστόσο αυτό είναι δυνατό υπό ορισμένες προϋποθέσεις.