«Αξιολόγηση στρατηγικών ευκαιριών και απειλών Ελλάδας και Τουρκίας κατά τη μεταψυχροπολεμική περίοδο σχετικά με την επίτευξη ή μη σταθερότητας στη νοτιοανατολική Μεσόγειο, παρά τα έτη κοινής συμμετοχής στο ΝΑΤΟ»

Σκοπός της μελέτης είναι να εντοπίσει στο χρονικό πλαίσιο της μεταψυχροπολεμικής ελληνοτουρκικής πορείας, με αναφορά στη συνεχιζόμενη συμμαχική σχέση, τα γεγονότα που Ελλάδα και Τουρκία αντιλήφθηκαν ως ευκαιρία / απειλή, να τα αξιολογήσει με γνώμονα την επίτευξη ή μη σταθερότητας στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο και με αναγκαία παραδοχή τη διατήρηση του συμμαχικού σχήματος αλλά και του υφιστάμενου συσχετισμού των ελληνοτουρκικών γεωστρατηγικών αποτυπωμάτων να καταλήξει σε διορθωτικές κινήσεις. Στα δύο πρώτα κεφάλαια της ανάλυσης τίθεται το γεωγραφικό εννοιολογικό της πλαίσιο με ταυτόχρονη αναφορά στη επίδραση των θεωρήσεων των διεθνών σχέσεων ως αξιολογικού κριτηρίου καταστάσεων στα ελληνοτουρκικά όπως και στο μετασχηματιζόμενο ΝΑΤΟ. Τα επόμενα κεφάλαια της ανάλυσης εντοπίζουν σε πέντε (5) επιμέρους χρονικές περιόδους [1990-1993 (3ο κεφάλαιο), 1993-1996 (4ο κεφάλαιο), 1996-2004 (5ο κεφάλαιο), 2004-2010 (6ο κεφάλαιο), 2011-2021(7ο κεφάλαιο) εκείνα τα γεγονότα/καταστάσεις τοπικού ή διεθνούς εμβέλειας που επιδρούν στο τρίγωνο ελληνοτουρκικά ΝΑΤΟ Ανατ. Μεσόγειος και γίνεται μια αρχική αξιολογική αποτίμηση τους ως ευκαιρίας/απειλής. Στο 8ο κεφάλαιο ενδεικτικά αναφέρονται καταστάσεις ευκαιρίες στα Ελληνοτουρκικά όπου η Ελλάδα θα πρέπει να δράσει περαιτέρω με γνώμονα τη σταθερότητα στην Ανατ, Μεσόγειο. Η ανάλυση υποστηρίζεται από παρατιθέμενο υλικό πηγών 4 παραρτημάτων. Το πόνημα ολοκληρούται με τα συνολικά συμπεράσματα της ανάλυσης αλλά και βελτιωτικές προτάσεις. Ειδικότερα: Ως προς τα βασικά συμπεράσματα: α. Διαχρονική πρόκληση ασφαλείας είναι το Κυπριακό, με το οποίο άμεσα/έμμεσα συνδέονται οι αναζητήσεις Κύπρου και Ελλάδας Τουρκίας για ευνοϊκή επίλυση του διλήμματος ασφαλείας. Βαθμιαία προστέθηκαν νέα φαινόμενα -καινοφανείς ή επικαιροποιημένες απειλές κατατείνοντα στη γεωγραφική μετατόπιση της ελληνοτουρκικής διάδρασης στην Ανατολική Μεσόγειο. β. Παρά το επισφαλές περιβάλλον ασφαλείας της Νοτιοανατολικής Μεσογείου που επιβάλλει συνεργασίες, η Συμμαχία επέλεξε την ουδετερότητα. Το εντυπωσιακό ενδοσυμμαχικό στρατιωτικό αποτύπωμα της Τουρκίας συνεχίζει να βαρύνει υπέρ της, παρά τις όποιες «απρόβλεπτες» πρακτικές προς Γαλλία και Ελλάδα στη Μεσόγειο αλλά και της συχνής ρωσοτουρκικής σύμπλευσης. γ. Η επιλογή των Μ.Ο.Ε και δια συμμαχικών διαύλων επιτήρηση τους όπως και η συμφωνία αποκλιμάκωσης /αποκατάστασης συμπληρωματικών διαύλων επικοινωνίας συνιστούν θετικές αλλά μη επαρκείς εξελίξεις. δ. Υπήρξαν καταστάσεις με δυνητικό θετικό πρόσημο που δεν αξιολογήθηκαν κατάλληλα διμερώς κυρίως ένεκα της πάγιας διμερούς διαφορετικής αξιολογήσεως των θεμάτων ασφαλείας. Οι τουρκικές αναθεωρητικές στοχεύσεις ευνοήθηκαν από τη μεγέθυνση της τουρκικής οικονομίας και της πλήρους αξιοποίησης των απορρεόντων ευεργετημάτων, συνέπεσαν δε, με τη μερική απίσχναση της ελληνικής διεθνούς εικόνας ένεκα της δεκαετούς οικονομικής περιοριστικής πολιτικής. ε. Η ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΕΕ σε συνδυασμό με την ενεργειακή της αναβάθμιση ήταν τα νέα δεδομένα για τη δυνητική επίλυση του Κυπριακού, που όμως δεν επετεύχθη. Με γνώμονα τη σταθερότητα στη Αν. Μεσόγειο ενδεικτικά προτείνονται: α. Ενίσχυση/αξιοποίηση των αξόνων συμμαχίας και των πλεγμάτων συνεργασίας τα οποία έχει αναπτύξει η Ελλάδα με την Κύπρο, το Ισραήλ και την Αίγυπτο με παράλληλη εκ των έσω ισχυροποίηση της Ελλάδας. β. Διαμόρφωση ελληνικού στρατηγικού σχεδίου με στόχευση την επαύξηση των συντελεστών σκληρής και ήπιας ισχύος με παράλληλη εμβάθυνση των στρατηγικών σχέσεων με τις ΗΠΑ και τη Γαλλία . γ. Ενεργοποίηση των συμμαχικών δράσεων με επιβεβλημένη την τουρκική συνδρομή που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση ανθρωπιστικών κρίσεων όπως του προσφυγικού ως δυνητικής εστίας ανατροφοδότησης απειλών.