Οι συνταγματικά κατοχυρωμένες ανεξάρτητες αρχές ως θεματοφύλακες των θεμελιωδών δικαιωμάτων

Στην εργασία αυτή επιχειρούμε να διερευνήσουμε τη συμβολή των Ανεξάρτητων Αρχών στην προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων των πολιτών από τις παραβιάσεις της δημόσιας διοίκησης ή ιδιωτών καθώς και στην αποκατάσταση της νομιμότητας και στην εδραίωση του κράτους δικαίου στη χώρα μας. Συγκεκριμένα, θα εξετάσουμε τις πέντε Ανεξάρτητες Αρχές που κατοχυρώθηκαν συνταγματικά με την αναθεώρηση του Συντάγματος του 2001, οι οποίες είναι: η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης, η Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών, το Ανώτατο Συμβούλιο Επιλογής Προσωπικού και ο Συνήγορος του Πολίτη. Η συνταγματική κατοχύρωσή τους προέκυψε από την ανάγκη για ενίσχυση των θεσμικών εγγυήσεων προκειμένου να διασφαλιστεί η ανεξαρτησία τους και να επιτευχθεί η αποτελεσματικότερη λειτουργία τους. Σκοπός της έρευνάς μας είναι η αξιολόγηση και η αποτίμηση του έργου τους κυρίως από τη συνταγματική κατοχύρωσή τους μέχρι σήμερα. Το θεωρητικό πλαίσιο στο οποίο στηρίχθηκε η έρευνά μας συγκροτήθηκε μέσα από τις νομικές θεωρητικές προσεγγίσεις που διατυπώθηκαν κατά τις τελευταίες δεκαετίες, αναφορικά με τον ρόλο των Ανεξάρτητων Αρχών στις δυτικές φιλελεύθερες κοινωνίες στο πλαίσιο του δημοκρατικού κράτους δικαίου.Η έρευνά μας εστιάστηκε στην ανάλυση των ετήσιων Εκθέσεων του έργου τους, τις οποίες οι Ανεξάρτητες Αρχές υποβάλλουν στο Ελληνικό Κοινοβούλιο. Επιλέξαμε τρεις Εκθέσεις για κάθε Ανεξάρτητη Αρχή, την πρώτη, μία ενδιάμεση, και την τελευταία υποβληθείσα, ώστε να εξετάσουμε την εξέλιξη, τις ενδεχόμενες βελτιώσεις και τα εμμένοντα προβλήματα και να διαπιστώσουμε τον βαθμό στον οποίο επιτέλεσαν τους σκοπούς της αποστολής τους. Για την υλοποίηση της έρευνάς μας χρησιμοποιήσαμε τη μέθοδο της ανάλυσης περιεχομένου, προκειμένου να εντοπίσουμε στα κείμενα των Εκθέσεων τα θεμελιώδη δικαιώματα που προστατεύει και σε ποιο βαθμό η κάθε Αρχή μέσα από το έργο της. Τα ευρήματά μας έδειξαν ότι οι Ανεξάρτητες Αρχές ξεκίνησαν με δυσκολίες, αλλά στη συνέχεια και μέχρι σήμερα πραγματοποίησαν, σε διαφορετικό βαθμό η καθεμία από αυτές, δράσεις με σημαντικά αποτελέσματα, όπως φαίνεται από τον αριθμό των προσφυγών που επιλύθηκαν υπέρ των πολιτών και τη δράσης τους.