Ο χρηματοπιστωτικός εγγραμματισμός (financial literacy) ως σκέλος της προστασίας του καταναλωτή χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών: θεωρητική προσέγγιση και διεθνείς πρωτοβουλίες

Στη σημερινή υπερκαταναλωτική κοινωνία ο χρηματοπιστωτικός εγγραμματισμός αποτελεί ένα απαραίτητο εργαλείο για τη θωράκιση κάθε καταναλωτή απέναντι στους καθημερινούς κινδύνους που καλείται να αντιμετωπίσει λόγω της πληθώρας των νέων και σύνθετων προϊόντων που παρουσιάζονται στις συναλλαγές του. Στο πρώτο μέρος αναλύεται αρχικά η έννοια του καταναλωτή και ειδικότερα του καταναλωτή χρηματοπιστωτικών προϊόντων και υπηρεσιών. Ακολουθεί η παρουσίαση της προστασίας του καταναλωτή τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο ως αίτημα ρυθμιστικής παρέμβασης στο χρηματοπιστωτικό σύστημα καθώς και η ανάγκη ανάπτυξης και εύρεσης μεθόδων διάδοσης του χρηματοπιστωτικού εγγραμματισμού ως σκέλος αυτής. Στο δεύτερο μέρος, αναφέρεται ο ορισμός της έννοιας του χρηματοπιστωτικού εγγραμματισμού καθώς και οι τρόποι μέτρησης και αποτίμησης αυτού, όπως προκύπτει από πολυάριθμες έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί διεθνώς. Ακολουθεί η ανάλυση του βασικού εργαλείου της μετάδοσης του εγγραμματισμού, ήτοι της χρηματοπιστωτικής εκπαίδευσης. Περαιτέρω, γίνεται αναφορά στους τομείς της καθημερινότητας όπου απαιτείται η οικονομική γνώση, όπως και στις ομάδες των προσώπων που χρήζουν ιδιαίτερης πρόνοιας. Τέλος, παρουσιάζονται τα οφέλη της σε ιδιαίτερα ευπαθείς ομάδες. Στο τρίτο μέρος, παρουσιάζονται οι πρωτοβουλίες που έχουν ληφθεί μέχρι σήμερα για τη διάδοση και εξάπλωση του χρηματοπιστωτικού εγγραμματισμού, τόσο από διεθνείς οργανισμούς και fora, όσο και από την ΕΕ. Ακολουθεί ενδεικτικά μια σύντομη παρουσίαση των εθνικών πρωτοβουλιών κάποιων μεμονωμένων κρατών. Τέλος, στο τέταρτο και τελευταίο μέρος, παρατίθενται τα συμπεράσματα που εξάγονται από τη γενική έρευνα περί της εφαρμογής ή μη του χρηματοπιστωτικού εγγραμματισμού καθώς και των λόγων που εμποδίζουν την ταχεία εξάπλωσή του.