Ψυχολογικοί παράγοντες που επηρεάζουν την εφαρμογή μαστογραφίας για πρόληψη καρκίνου του μαστού σε πληθυσμό γυναικών με βάση την θεωρία της προσχεδιασμένης συμπεριφοράς
Γρίβα, Φωτεινή Κ.
2013
Η παρούσα έρευνα διερευνά την δυνατότητα επέκτασης ενός κοινωνιογνωστικού μοντέλου πρόβλεψης συμπεριφοράς στο πλαίσιο της πρόβλεψης της πρόθεσης για την εφαρμογή μαστογραφίας. Πιο συγκεκριμένα, η έρευνα στηρίχθηκε στο θεωρητικό υπόβαθρο της Θεωρία της Προσχεδιασμένης Συμπεριφοράς (ΘΠΣ) και πρότεινε την επέκταση της με την προσθήκη του παράγοντα της προηγούμενης συμπεριφοράς, του αντιληπτού κινδύνου, της αισιοδοξίας και του χρονικού προσανατολισμού, παράγοντες που έχουν βρεθεί στο παρελθόν να σχετίζονται με την εφαρμογή μαστογραφίας αλλά και με άλλες συμπεριφορές πρόληψης. Στόχος της έρευνας, ήταν η μελέτη της επίδρασης των επιπρόσθετων παραγόντων στην πρόθεση για μαστογραφία σε μια προσπάθεια αύξησης της προβλεπτικής ικανότητας της ΘΠΣ. Τα ευρήματα υποδεικνύουν πως η στάση, οι υποκειμενικοί κανόνες και ο αντιληπτός έλεγχος, πρόβλεψαν αποτελεσματικά την πρόθεση για την εφαρμογή μαστογραφίας, ενώ η προηγούμενη συμπεριφορά μαστογραφίας ήταν άμεσος προβλεπτικός παράγοντας της πρόθεσης ακόμα και μετά τον έλεγχο της επίδρασης των παραγόντων της ΘΠΣ. Ο αντιληπτός κίνδυνος φάνηκε να έχει μια μικρή θετική επίδραση στην πρόθεση η οποία όμως εξαλείφθηκε με την ένταξη της προηγούμενης συμπεριφοράς στο μοντέλο. Αντίστοιχα, η διάσταση του θετικού παρελθόντος του χρονικού προσανατολισμού, φάνηκε να έχει και αυτή μια μικρή θετική επίδραση στην πρόθεση, όταν στο μοντέλο εντάχθηκε η προηγούμενη συμπεριφορά, ωστόσο η επίδρασή της εξαλείφθηκε με την ένταξη των παραγόντων της ΘΠΣ. Το σύνολο των ανεξάρτητων μεταβλητών ερμήνευαν το 56% της διακύμανσης της πρόθεσης για την εφαρμογή μαστογραφίας. Η ΘΠΣ ήταν λιγότερο αποτελεσματική στην πρόβλεψη της εφαρμογής μαστογραφίας, όπου και εκεί σημαντικός παράγοντας πρόβλεψης ήταν η προηγούμενη συμπεριφορά αλλά και η ύπαρξη οικογενειακού ιστορικού. Στο σύνολό τους τα συγκεκριμένα ευρήματα επιβεβαιώνουν την ισχυρή επίδραση της στάσης, των υποκειμενικών κανόνων και του αντιληπτού ελέγχου στην πρόθεση για την εφαρμογή μαστογραφίας, ενώ υποδεικνύουν ότι η ένταξη του παράγοντα της προηγούμενης συμπεριφοράς αυξάνει την προβλεπτική ικανότητα της ΘΠΣ.
Download PDF
View in repository
Browse all collections