Σύμβαση του ΟΗΕ κατά των βασανιστηρίων και της απάνθρωπης μεταχείρισης (1984): η περίπτωση της Τουρκίας υπό το πρίσμα της προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου και της εσωτερικής ασφάλειας

Η απαγόρευση των βασανιστηρίων και άλλων μορφών σκληρής, απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης ή τιμωρίας θεωρείται ευρέως από τις πιο καθολικά αποδεκτές προστασίες κατά των επιθέσεων της ανθρώπινης αξιοπρέπειας στο Διεθνές Δίκαιο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Κατά συνέπεια, κάθε κράτος και η διεθνής κοινότητα έχουν επιτακτικό συμφέρον να αποτρέψουν και να τιμωρήσουν αυτό το έγκλημα. Το εγχείρημα κατά την εκπόνηση της Διπλωματικής αυτής εργασίας είναι να διερευνήσει σε ποιο βαθμό συμμορφώνεται η Τουρκία με τη Σύμβαση του ΟΗΕ κατά των βασανιστηρίων και της απάνθρωπης μεταχείρισης (1984) και κατά πόσο λαμβάνει υπόψη της τις καταδικαστικές σε βάρος της αποφάσεις, επανορθώνοντας τόσο ως προς τη συμμόρφωση, όσο και ως προς την υλική και ηθική αποκατάσταση. Σημαντική παράμετρος στην προσέγγιση του παραπάνω ερευνητικού ερωτήματος είναι το πώς διαμορφώνεται διαχρονικά η στάση της Τουρκίας όσον αφορά το σεβασμό στα Δικαιώματα του Ανθρώπου και ειδικά πως επηρεάζεται από τον τρόπο που γίνονται αντιληπτά από το πολιτικό σύστημα τα ζητήματα εσωτερικής ασφάλειας. Τα διαχρονικά ζητήματα Εσωτερικής Ασφάλειας της Τουρκίας θα αποτελέσουν και το σημείο αναφοράς πίσω από το δευτερεύον ερευνητικό ερώτημα της εργασίας, για το ποια είναι η επίπτωση και ποιοι οι λόγοι πίσω από την επιφύλαξη της Τουρκίας όσον αφορά το άρθρο 30 της εν λόγω Σύμβασης. Το άρθρο αυτό ορίζει ότι κάθε αμφισβήτηση μεταξύ δύο ή περισσοτέρων Κρατών Μερών που αφορά την ερμηνεία ή την εφαρμογή της Σύμβασης, που δεν μπορεί να διακανονισθεί μέσω διαπραγματεύσεων, με αίτηση ενός απ' αυτά, υποβάλλεται σε διαιτησία. Η απαγόρευση των βασανιστηρίων, ως κανόνας jus cogens, είναι μη παρεκκλίσιμη, πράγμα που σημαίνει ότι δεν επιτρέπεται να περιοριστεί προσωρινά η απαγόρευση βασανιστηρίων υπό οποιαδήποτε περίσταση, είτε πρόκειται για κατάσταση πολέμου, εσωτερική πολιτική αστάθεια ή οποιαδήποτε άλλη δημόσια έκτακτη ανάγκη. Η αντίληψη της τουρκικής πολιτικής ελίτ περί εσωτερικής ασφάλειας από την ίδρυση κιόλας του κράτους, οδήγησε πολλές φορές σε κήρυξη έκτακτης ανάγκης στο εσωτερικό του. Τα τελευταία χρόνια, παρά την επικράτηση των βασανιστηρίων και της κακομεταχείρισης μαζί με τις άνευ προηγουμένου μαζικές συλλήψεις και κρατήσεις στα πλαίσια της έκτακτης ανάγκης μετά την αναζωπύρωση στα νοτιοανατολικά της χώρας των συγκρούσεων με το PKK αλλά και μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος, οι τουρκικές κρατικές αρχές απέτυχαν να διερευνήσουν, να διώξουν και να τιμωρήσουν επαρκώς και ενδελεχώς τους δράστες. Η τεκμηρίωση των ανωτέρω ζητημάτων προκύπτει από την εξέταση της διεθνούς νομολογίας και δη των αποφάσεων διεθνών δικαστηρίων, όπως κατ’ εξοχήν του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, αλλά και μέσω Εκθέσεων έγκριτων πηγών όπως Διεθνών Οργανισμών και Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων.