Από τον στενό πυρήνα του «εξ ανατολών» κινδύνου στην διεύρυνση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής: συμφωνίες συνεργασίας της Ελλάδας με τις χώρες της Β. Αφρικής, Εγγύς και Μέσης Ανατολής από το 1974 έως τις τριγωνικές συμφωνίες του 21ου αιώνα

Μέσα σ’ έναν κόσμο διαρκών μεταβολών φαίνεται να υφίστανται και κάποιες σταθερές, όπως η μετατόπιση του στρατηγικού ενδιαφέροντος σημαντικών δυνάμεων σε Ασία - Ειρηνικό, καθώς και η επιδίωξη του τουρκικού αναθεωρητισμού για την απόκτηση ενός περιφερειακού ηγεμονικού ρόλου. Η παρούσα μελέτη αναλύει το ιστορικό πλαίσιο και τις εξελίξεις στις σχέσεις μεταξύ της Ελλάδας και των χωρών της Βόρειας Αφρικής, Εγγύς και Μέσης Ανατολής από το 1974 μέχρι σήμερα με σκοπό να καταλήξει σε σημαντικά συμπεράσματα και εμπεριστατωμένες προτάσεις για την ειρήνη και την ανάπτυξη στην ευρύτερη περιοχή. Για την καλύτερη προσέγγιση του θέματος η εργασία επικεντρώνεται στις πιο σημαντικές, όπως την Τουρκία, το Ισραήλ, την Αίγυπτο, τη Λιβύη, τη Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, αλλά και την Ιορδανία και το Λίβανο, καθόσον αποτελούν τις χώρες που θα καθορίσουν την εξέλιξη των ισορροπιών στην περιοχή. Η Ελληνική εξωτερική πολιτική στο εν λόγω περιβάλλον έχει κάποιες σταθερές και μεταβλητές [πχ. ναυτική - ιστορική μας ταυτότητα, Κύπρος, αποαποικιοποίηση, προβληματική σχέση με την Τουρκία («εξ Ανατολών» κίνδυνος), κλπ]. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα αξιοποιεί τις δυνατότητές της στη νέα «γεωπολιτική γειτονιά», αναβαθμίζει τη στρατηγική της, διευρύνει τη διπλωματική της εμβέλεια, λόγω και της Κύπρου και βελτιώνει την αποτρεπτική προοπτική της τουρκικής επιθετικότητας (Πρώτο και Δεύτερο Κεφάλαιο). Όσον αφορά τις σχέσεις Ελλάδας - Κύπρου με Αίγυπτο - Ισραήλ πέρασαν από πολλές διακυμάνσεις (κυρίως με την τελευταία) μέχρι τη σημερινή μετατροπή τους σε στενή συνεργασία, μετά την εμφάνιση των πολλά υποσχόμενων κοιτασμάτων, αλλά και εξαιτίας της τουρκικής αποκλίνουσας συμπεριφοράς, που προσπάθησε να διεμβολίσει τα υπόψη πολυμερή σχήματα με την υπογραφή του παράνομου «μνημονίου» με τη Λιβύη (Τρίτο και Τέταρτο Κεφάλαιο). Επίσης, η επέκταση των νέων σχημάτων συνεργασίας συνεχίστηκε και με τις άλλες αραβικές χώρες, που προαναφέρθηκαν. Μάλιστα, οδήγησε σε σημαντικές τριγωνικές συμφωνίες, με γνώμονα την οικονομική ανάπτυξη, αλλά και την αντιμετώπιση της τουρκικής επιβουλής (Τέταρτο και Πέμπτο Κεφάλαιο).\r\nΕν κατακλείδι, το ζητούμενο πρέπει να είναι η αρμονική σύνθεση νομικών -διπλωματικών - αμυντικών και άλλων παραμέτρων της πολιτικής μας σε μια ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική. Στις μέρες μας η Ελλάδα έχει μια μοναδική ευκαιρία να υποστηρίξει σθεναρά την προσπάθεια της Ευρώπης για ενεργειακή απεξάρτηση, αμυντική ολοκλήρωση και στρατηγική αυτονομία.