Ο ρόλος της συντήρησης στην ερμηνεία μνημείων και μουσειακών αντικειμένων

Η συγκεκριμένη μελέτη στοχεύει να ανταποκριθεί στο σύγχρονο αίτημα επαναπροσδιορισμού του πεδίου της συντήρησης σε σχέση με την κοινωνία και διεύρυνσης του θεωρητικού της υπόβαθρου με την υιοθέτηση μεθοδολογίας από τις ανθρωπιστικές και κοινωνικές επιστήμες. Το ερευνητικό ζήτημα που θέτει η παρούσα εργασία αφορά τη μελέτη του ρόλου της συντήρησης στην ερμηνεία της υλικής πολιτιστικής κληρονομιάς και εξετάζονται οι επιμέρους διαστάσεις αυτής της διαδικασίας. Θεωρήθηκε καταλληλότερη η ποιοτική προσέγγιση μέσω μελέτης περιπτώσεων με στόχο την εμβάθυνση στις διαδικασίες που διαμορφώνουν τις επιλογές των συντηρητών και τη διερεύνηση των μηχανισμών μέσω των οποίων οι επιλογές αυτές συμμετέχουν στη νοηματοδότηση των μνημείων. Συγκεκριμένα επιλέχθηκαν το Ωρολόγιο Ανδρονίκου Κυρρήστου (Αέρηδες) και τέσσερα γλυπτά από τη συλλογή του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου (Κούροι Σουνίου, Αφροδίτη, Κλαύδιος) . Μελετήθηκαν τα σχετικά αρχεία και πραγματοποιήθηκαν συνεντεύξεις με συντηρητές και αρχαιολόγους με κριτήριο τη σχέση τους με τις περιπτώσεις που εξετάζονται. Για την κατανόηση των αντιδράσεων του κοινού στις επεμβάσεις πραγματοποιήθηκε πιλοτική έρευνα κοινού στους Αέρηδες. Η ανάδειξη των ποιοτικών παραμέτρων που κατευθύνουν τη συντήρηση αποκαλύπτει πως οι επιλογές των συντηρητών/τριών είναι φορτισμένες νοηματικά και διαμορφώνονται από το πλαίσιο των επεμβάσεων. Εφόσον η διατήρηση όλων των μηνυμάτων που ένα μνημείο φέρει είναι πρακτικά αδύνατη, η σύγχρονη τάση δίνει προτεραιότητα στα μηνύματα που αναδεικνύουν τα μνημεία ως ιστορικά τεκμήρια. Οι συντηρητές/τριες συμβάλλουν στη διαμόρφωση της μνήμης και έχουν ρόλο μεσολαβητικό ανάμεσα στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον. Συντάσσουν οπτικό λόγο, καθορίζουν την εικόνα των μνημείων και προσθέτουν μια στιγμή στην ιστορία τους.