Το δικαίωμα στην αναφορά

Στην παρούσα εργασία θα εξετάσουμε το δικαίωμα της αναφοράς, το οποίο προβλέπεται και στοιχειοθετείται στο άρθρο 10 του Συντάγματος. Στην πρώτη ενότητα της εργασίας, μετά από μία σύντομη εισαγωγή περί της θέσης και αξίας του δικαιώματος, θα παρακολουθήσουμε την ιστορική εξέλιξή του και την τελική κατοχύρωσή του στο Σύνταγμα του 2001 αλλά και στην Ευρωπαϊκή έννομη τάξη. Η ανάλυση αυτή περιλαμβάνει πλείστα παραδείγματα από τον ευρωπαϊκό και τον διεθνή χώρο αλλά και τις ρυθμίσεις των προηγούμενων ελληνικών Συνταγμάτων. Στην επόμενη ενότητα θα αναλύσουμε το ίδιο το δικαίωμα της αναφοράς, θα το προσδιορίσουμε και θα παρατηρήσουμε όλα τα επιμέρους στοιχεία που περιλαμβάνει. Εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι το δικαίωμα πρόσβασης στα δημόσια έγγραφα λειτουργεί σε αλυσιδωτή σχέση με το δικαίωμα της αναφοράς, με βάση το άρθρο 10 παρ. 3 του Συντάγματος. Οι φορείς και οι περιορισμοί του δικαιώματος της αναφοράς καθώς και η τεχνική σχέση με άλλα θεμελιώδη δικαιώματα αποτελούν επίσης μέρος των λεπτομερειών της αναφοράς. Στην τρίτη ενότητα της εργασίας θα παρουσιασθούν διάφορα νομοθετήματα και διατάξεις, που αποτελούν εκφάνσεις του δικαιώματος της αναφοράς. Συγκεκριμένα, έχουμε να κάνουμε με τον νόμο 149/1914, το Ν.Δ. 796/1971, το άρθρο 69 του Συντάγματος σχετικά με το δικαίωμα αναφοράς στο Κοινοβούλιο και το Γενικό Διοικητικό Δίκαιο. Επιπλέον, εμφανίζεται η σχέση της αναφοράς με το ποινικό δίκαιο αλλά και γίνεται και μία σύντομη αναφορά στην ανεξάρτητη διοικητική αρχή του Συνηγόρου του Πολίτη, η οποία δρα επικουρικά ως προς τον διοικούμενο και την υποβολή διοικητικών αναφορών. Τέλος, θα παρουσιασθεί ένα τμήμα της ελληνικής νομολογίας σχετικά με το δικαίωμα της αναφοράς και μάλιστα θα δούμε την θέση του Αρείου Πάγου και του Συμβουλίου της Επικρατείας επί του θέματος.