Η μη εφαρμογή των δικαστικών αποφάσεων από τη Διοίκηση

Το φαινόμενο της μη συμμόρφωσης της Διοίκησης εμφανίστηκε από τα πρώτα έτη λειτουργίας του Συμβουλίου της Επικρατείας και απασχολεί έως και σήμερα σε έντονο βαθμό. Τόσο η θεωρία όσο και η νομολογία έχουν ασχοληθεί με το ζήτημα εάν η αίτηση ακυρώσεως διασφαλίζει την αποτελεσματική δικαστική προστασία, όπως αυτή περιγράφεται στο άρθρο 20 παρ.1Σ. και στο άρθ. 6 παρ.1 ΕΣΔΑ. Απότοκο αυτού, αποτελεί ο προβληματισμός γύρω από τη μη εφαρμογή των δικαστικών αποφάσεων από τη Διοίκηση. Η υποχρέωση συμμόρφωσης της Διοίκησης προς τις ακυρωτικές αποφάσεις των δικαστηρίων αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της αρχής του Κράτους Δικαίου καθόσον αυτό δεν νοείται χωρίς την παροχή της αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας των πολιτών του. Επομένως, η εκτέλεση των ακυρωτικών αποφάσεων από τα Διοικητικά όργανα αποτελεί αρχή της αποτελεσματικής έννομης προστασίας και η οποία θεμελιώνεται στο Σύνταγμα στο άρθ.95 παρ.5. Σε εκτέλεση του άρθρου αυτού εκδόθηκε ο νόμος 3068/2002 με τον οποίο συστάθηκαν τα Τριμελή Συμβούλια Συμμόρφωσης στα Δικαστήρια που είναι επιφορτισμένα με τον έλεγχο επί της συμμόρφωσης της Διοίκησης προς τις δικαστικές αποφάσεις. Στο δικαιϊκό μας σύστημα, πέραν του ελέγχου των Τριμελών Συμβούλιων περιλαμβάνεται και ο έλεγχος της συμμόρφωσης της Διοίκησης και από τον Συνήγορο του Πολίτη. Επιπλέον, περιλαμβάνεται ο θεσμός της αστικής ευθύνης του Δημοσίου, της προσωπικής, της αστικής και της πειθαρχικής ευθύνης των αρμόδιων διοικητικών οργάνων. Οι λόγοι που συχνά επικαλείται η Διοίκηση προκειμένου να δικαιολογήσει τη μη συμμόρφωσή της είναι η πολιτική βούληση, το δημοσιονομικό κόστος (αναφορικά με τη καταβολή αναδρομικών ποσών) και ο μεγάλος φόρτος εργασίας των υποστελεχωμένων υπηρεσιών. Ωστόσο, όπως προκύπτει από τη διαμεσολάβηση του Συνηγόρου του Πολίτη, η Διοίκηση και αδυνατεί να συμμορφωθεί με τις δικαστικές αποφάσεις αλλά κατά βάση δυστροπεί να συμμορφωθεί, εκδίδοντας «όμοιες» πράξεις, υπερβαίνοντας τα άκρα όρια της διακριτικής της ευχέρειας και αδυνατώντας να αιτιολογεί επαρκώς τις δυσμενείς της πράξεις.