Η κοινωνία των πολιτών στο πολιτικό σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης: το σύστημα εκπροσώπησης των συμφερόντων και το δημοκρατικό έλλειμμα

Σε αυτήν την εργασία, εξετάζεται η σχέση της κοινωνίας των πολιτών με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Το βασικό ερευνητικό ερώτημα εδράζεται πάνω στη θεματική της εκπροσώπησης των συμφερόντων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και πιο αναλυτικά προσπαθούμε να διευκρινίσουμε αν κάποιο από τα συστήματα εκπροσώπησης ξεχωρίζει. Στο πρώτο κεφάλαιο επιχειρείται μια θεωρητική επεξεργασία της έννοιας της κοινωνίας των πολιτών, και αυτή εξετάζεται με βάση τις προσεγγίσεις του πλουραλισμού και του νεοπλουραλισμού. Καθώς η κύρια προβληματική της εργασίας αφορά την εξέταση της κοινωνίας των πολιτών στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε συνθήκες πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, στην συνέχεια η ανάλυση αφορά το πέρασμα από την υποεθνική στην υπερεθνική μορφή της και έχει ως στόχο την ανάδειξη της ευρωπαϊκής κοινωνίας των πολιτών η οποία έχει σημαντικό ρόλο στην διακυβέρνηση της Ένωσης και ακολουθεί τους ρυθμούς της Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Εξετάζουμε τις σημαντικότερες ομάδες που την αποτελούν (ΜΚΟ και ομάδες συμφερόντων) με την ανάλυση να εστιάζεται στον ρόλο των οργανωμένων ομάδων συμφερόντων στην διακυβέρνηση της Ε.Ε. προκειμένου να απαντηθεί το ερώτημα για το ποιο σύστημα εκπροσώπησης ξεχωρίζει. Εξετάζονται 2 συστήματα: Ο πρωτόγονος πλουραλισμός και ο chameleon pluralism: Το συμπέρασμα που προκύπτει από την έρευνα είναι πως ομάδες με μεγάλη ισχύ και πολλούς πόρους έχουν σημαντική επίδραση στην διαπραγμάτευση με τους Ευρωπαϊκούς Θεσμούς. Παρόλα αυτά, το σύστημα εκπροσώπησης είναι ιδιαίτερα πολύπλοκο, καθώς παρατηρείται επίσης τo φαινόμενο ομάδες με ιδιαίτερο εύρος εκπροσώπησης και πολλούς πόρους να χάνουν σταδιακά την ισχύ τους λόγω διείσδυσης άλλων ομάδων με παρόμοια χαρακτηριστικά στο πολιτικό παιχνίδι. Στην συνέχεια εξετάζουμε την σχέση των συμφερόντων με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, με ιδιαίτερη εστίαση στην Επιτροπή. Παρατηρείται το φαινόμενο της συχνής επικοινωνίας της Επιτροπής με εκπροσώπους ομάδων συμφερόντων αποδεικνύοντας έτσι το γεγονός πως η Επιτροπή δέχεται και επιδιώκει τον κοινωνικό διάλογο καθώς τον θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό για την ενίσχυση της νομιμοποίησης της Ένωσης. Πέρα από τα παραπάνω, εξετάζεται η θεσμική υπόσταση της ΕΟΚΕ η οποία αποτελεί και το βασικό όργανο της κοινωνίας των πολιτών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ το τελευταίο κεφάλαιο της εργασίας αφορά την προβληματική του δημοκρατικού ελλείματος το οποίο αποτελεί και το βασικό πρόβλημα νομιμοποίησης της ΕΕ. Αφού στην αρχή αναλύεται η έννοια του ελλείμματος, έπειτα εξετάζεται ο τρόπος με τον οποίο η Ε.Ε. επιχειρεί να μειώσει το έλλειμμα μέσω των κυριότερων θεσμικών αλλαγών που έφερε η Συνθήκη της Λισαβόνας (ΜΣΛ) με εστίαση στην Λαϊκή Νομοθετική Πρωτοβουλία. Επίσης, αναλύουμε το δημοκρατικό έλλειμμα υπό το πρίσμα της ισχύος των ομάδων συμφερόντων προκειμένου να εξεταστεί αν η συμμετοχή σε οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών μπορεί να συντελέσει στον εκδημοκρατισμό της Ε.Ε. Τέλος, επιχειρούμε μια εκτίμηση των αλλαγών που επέφερε η ΜΣΛ και εξετάζονται συνοπτικά οι μελλοντικές προκλήσεις και προοπτικές της Ε.Ε., σε συνάρτηση με την ευρωπαϊκή κοινωνία των πολιτών.