Tαυτότητα και ετερότητα στη λογοτεχνία: ανάγνωση της εθνικής ταυτότητας σε πεζογράφους που βίωσαν τη Μικρασιατική Καταστροφή και στους μεταψυχροπολεμικούς ομοτέχνους τους

Η παρούσα διατριβή ερευνά την εθνική ταυτότητα, όπως αυτή αποτυπώνεται στη λογοτεχνία. Ειδικότερα, στο πρώτο μέρος της μελέτης και σε τέσσερα κεφάλαια επιχειρείται η παρουσίαση των θεωριών περί εθνικισμού,όψεις του εθνικισμού στην Ελλάδα,η ταυτότητα και η ετερότητα πριν και μετά το 1989 και τέλος η σχέση ιστορίας και λογοτεχνίας. Στο δεύτερο μέρος της διατριβής επιδιώκεται η συγκριτική παρουσίαση της εθνικότητας μιας ομάδας πέντε πεζογράφων, οι οποίοι βίωσαν τη Μικρασιατική Καταστροφή και μιας δεύτερης ομάδας ομοτέχνων τους, οι οποίοι έζησαν την ψυχροπολεμική περίοδο και εξέδωσαν τα μελετώμενα στην παρούσα διατριβή έργα τους μετά το 1989. Η μέθοδος που χρησιμοποιείται είναι η ανάλυση περιεχομένου των πεζογραφημάτων των συγγραφέων που επιλέχθηκαν. Το συγκεκριμένο εμπειρικό υλικό αναλύεται με βάση τη θεωρία περί εθνικισμού του εθνοσυμβολιστή Αnthony Smith, ο οποίος υποστηρίζει την πολιτισμική διάσταση του έθνους. Το τεκμηριωτικό υλικό έδειξε ότι η πρώτη ομάδα συγγραφέων αφηγείται το έθνος και τα σχετικά έργα τους πληρούν όλα τα κριτήρια συγκρότησης της εθνικής ταυτότητας, όπως αυτά τέθηκαν στην υπόθεση εργασίας με βάση την εθνοσυμβολιστική οπτική του Α.Smith. Στα έργα της δεύτερης ομάδας πεζογράφων, τα οποία εκδόθηκαν μετά το 1989, τα συστατικά στοιχεία της εθνικής ταυτότητας είναι παρόντα, αλλά αναπλαισιωμένα,σχετικοποιημένα΄ το έθνος συγκροτείται με την ετερότητα παρούσα δομικά. Συμπερασματικά, και οι δύο ομάδες πεζογράφων-εκτός του Σ.Μυριβήλη σε ένα μέρος του έργου του- γράφουν έχοντας ως πρώτη αξία τον άνθρωπο χωρίς σύνορα.