Οι αποφάσεις των διεθνών δικαστηρίων της τελευταίας δεκαετίας σε θέματα των οριοθετήσεων των θαλασσίων ζωνών και η εφαρμογή τους στην Ελλάδα

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη νομολογία των Διεθνών Δικαστηρίων της τελευταίας δεκαετίας (2009 -2019) στο θέμα των οριοθετήσεων των θαλασσίων ζωνών και την εφαρμογή της στην πιθανή μελλοντική οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών της Ελλάδας με τις γειτονικές της χώρες. Συγκεκριμένα, αναλύονται με χρονολογική σειρά οι εξής αποφάσεις: Maritime Delimitation in the Black Sea (Romania v. Ukraine), (ICJ),2009, Territorial and Maritime Dispute(Nicaragua v. Colombia)(ICJ)2012, Dispute Concerning Maritime Delimitation between Bangladesh and Myanmar (ITLOS) 2012, Bay of Bengal Maritime Boundary Arbitration between Bangladesh and India (PCA) 2014, Maritime Dispute (Peru v. Chile) (ICJ) 2014, Arbitration between the government of the Republic of Croatia and the Government of the Republic of Slovenia (PCA) 2017, Dispute Concerning Delimitation of the Maritime Boundary between Ghana and Côte d'Ivoire in the Atlantic Ocean (ITLOS) 2017, Maritime Delimitation in the Caribbean Sea and the Pacific Ocean (ICJ),2018.Ως αφετηρία επιλέχτηκε η απόφαση Maritime Delimitation in the Black Sea, καθώς σε αυτήν αποκρυσταλλώθηκαν τα τρία στάδια της οριοθέτησης, τα οποία έκτοτε εφαρμόζονται από τα διεθνή δικαιοδοτικά όργανα. Επιπρόσθετα, στο πλαίσιο της παρούσας εργασίας θεωρήθηκε σκόπιμο να εξεταστεί και η απόφαση The South China Sea Arbitration (The Republic of Philippines v. The People's Republic of China)(PCA),2017 και ειδικότερα το τμήμα της, στο οποίο ερμηνεύεται το άρθρο 121 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982, παρόλο που η συγκεκριμένη υπόθεση δεν αφορά σε οριοθέτηση. Στην Ελλάδα, η οποία είναι μία χώρα με πληθώρα νησιών, η συγκεκριμένη απόφαση παρέχει πολλές χρήσιμες πληροφορίες, οι οποίες δύνανται να αξιοποιηθούν μελλοντικά.Για την πραγματοποίηση του στόχου της εργασίας κρίθηκε απαραίτητο πρώτα απ’ολα να αναφερθεί συνοπτικά το συμβατικό δίκαιο που διέπει τις οριοθετήσεις αλλά και τα σημαντικότερα σημεία της εξέλιξης της νομολογίας πριν το 2009. Στη συνέχεια ακολουθεί η ανάλυση της νομολογίας από το 2009 και έπειτα. Ύστερα, αφού παρουσιαστούν οι υφιστάμενες εκκρεμότητες στο θέμα της οριοθέτησης μεταξύ της Ελλάδας και των γειτονικών κρατών, εξετάζεται η εφαρμογή των σχετικών με την ελληνική περίπτωση σημείων των αποφάσεων.Το συμπέρασμα το οποίο προκύπτει είναι πως παρόλο που οι θέσεις που έχουν λάβει τα διεθνή δικαιοδοτικά όργανα είναι ως επί το πλείστον υπέρ των ελληνικών συμφερόντων, υπάρχουν κάποια σημεία στις αποφάσεις τα οποία χρήζουν προσοχής και πρέπει να ληφθούν υπόψη σε περίπτωση μελλοντικής οριοθέτησης είτε με συμφωνία είτε μέσω της δικαστικής οδού. Επιπρόσθετα, οι γεωγραφικές συνθήκες των αποφάσεων που εξετάστηκαν δεν ταυτίζονται απόλυτα με τη γεωγραφική πραγματικότητα της Ελλάδας, η οποία χαρακτηρίζεται από πληθώρα νησιών, τα οποία σχηματίζουν ένα ενιαίο σύνολο που λειτούργει ως προέκταση της ηπειρωτικής Ελλάδας. Κατά συνέπεια, είναι δύσκολο να μιλήσουμε για απολύτως ακριβή σύγκριση, μιας και δεν υπάρχουν πάντοτε πανομοιότυπα δεδομένα. Τέλος, καθώς η συγκεκριμένη εργασία περιορίζεται στην εξέταση της ουσίας των αποφάσεων, υπάρχει μεγάλο περιθώριο για μία μελλοντική εξέταση των άλλων, εξίσου κρίσιμων, σημείων της διαδικασίας της οριοθέτησης, όπως ζητήματα των προκαταρκτικών ενστάσεων, της εδαφικής κυριαρχίας ή ακόμα και διεθνούς ευθύνης των κρατών, τα οποία επίσης πρόεκυψαν στις αποφάσεις που εξετάστηκαν.